Beeld2
Foto: Hassan M Alkaaby

Suham Musa: van schande tot symbool

Toen Suham Musa uit het conservatieve Iraakse Qadisiyyah naar de middelbare school mocht, was zij de schande van haar dorp. Wat moet een meisje van twaalf nog leren, vroegen de mensen zich af? Hoe kon zij ooit een goede huisvrouw worden? Haar vader antwoordde dat het allemaal wel goed zou komen. Hij trotseerde de kritiek van de dorpelingen en stond toe dat zijn dochter haar dromen najoeg.

Eerst maakte Suham de middelbare school af, daarna ging zij naar de universiteit. Ze studeerde af als landbouwingenieur en vond werk in haar geboortestreek. Daar stond ze achttien jaar lang boeren bij met raad en daad. Zoals haar vader al vermoedde, trouwde Suham en kreeg zij drie kinderen. De boeren voor wie zij werkte waardeerden haar kennis en betrokkenheid. Suham wist wat de mensen in haar streek nodig hadden en kwam voor hen op. Toen duidelijk werd dat zij de politiek in wilde, verbaasde dat niemand.

Politieke ambities

In 2013 werd Suham, gekozen als volksvertegenwoordiger in provinciale raad van Qadisiyyah. Daar bleef ze zich inzetten voor de boeren en hun families met wie ze zo lang had samengewerkt. Ze maakte zich sterk voor landbouwsubsidies en betere scholen, maar vond toch dat zij nog niet genoeg voor elkaar kreeg. Al snel richtte ze haar blik daarom op de hoofdstad: Suham wilde naar Bagdad.

In het voorjaar van 2014 kruisten de wegen van Hivos en Suham Musa. De ambiteuze politica had besloten om deel te nemen aan het ‘Women’s Power in Politics’ (WPP) programma. Dat werd opgezet door Hivos en het Iraakse Al-Amal om capabele vrouwen, allemaal nieuwkomers in de politiek, te helpen om hun ambities te verwezenlijken. In de aanloop naar de landelijke parlementaire verkiezingen op 30 april namen niet minder dan 816 vrouwen deel aan de trainingen van het WPP. Alle provincies en bijna alle politieke partijen waren vertegenwoordigd.

Verandering in de lucht

Het WPP programma werkt volgens het ‘train de trainer’ principe. Een kleine groep van 27 deelnemers volgde vanaf oktober 2013 een intensieve opleiding tot politiek adviseur. Deze mensen hadden vaak al enige ervaring als trainer en waren geselecteerd op ‘genderbewustzijn’; zij waren alert op de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in allerlei situaties. De 27 waaierden in de maanden voor de verkiezingen uit over het hele land om de 816 vrouwen bij te staan in het voeren van campagne, het omgaan met de media, debatteren en onderhandelen. Zo’n 300 kandidaten kregen vlak voor de campagnes begonnen nog eens extra ondersteuning.

Er leek iets te veranderen in de aanloop naar 30 april. Op televisie was te zien hoe vrouwen mondjesmaat werden betrokken bij debatten. En waar voorheen vooral strikt islamitische, bedekte vrouwelijke kanddaten op verkiezingsposters te zien waren, sierden nu ook modieuze vrouwen zonder hoofddoek de straten. Irak had nog een lange weg te gaan, maar de eerste stappen werden gezet. De vrouwen uit het WPP programma, geen ja-knikkers of backbenchers, maar zelfstandige, capabele vrouwen, bevestigden de voorzichtige trend. 17 van hen mochten plaatsnemen in het parlement.

Gekozen

Ook Suham Musa veroverde een zetel. Zij was de enige WPP-deelnemer die dat deed met voorkeursstemmen. Voor een vrouwelijke nieuwkomer uit een conservatieve streek is dat een ongelooflijke prestatie. Suham beslist nu mee over de toekomst van haar door oorlog verscheurde land. Nog steeds komt ze op voor de belangen van de boeren uit haar streek, steeds luider spreekt zij zich uit voor de rechten van vrouwen. Ze staat symbool voor alles waar de extremisten zich tegen verzetten. Ze is de trots van haar dorp.

Wil je ook bijdragen aan de programma's van Hivos?

Doneer nu

Op onze internationale site lees je meer over wat we wereldwijd doen voor vrouwenrechten.