Waar blijft de Afrikaanse lente?

2 november, 2011

In samenwerking met Oxfam Novib organiseerde Hivos een interactieve workshop over het onderwerp. Te gast waren ‘Facebookgirl’ Esraa Abdel Fattah en activiste Ragia Omran uit Egypte, activistische bruggenbouwer Arthur Larok uit Oeganda, en Zimbabwaanse advocate Priscilla Makanyara Chigumba, zij gingen in gesprek met moderator Marcia Luyten.

Egypte als voorbeeldOndanks de vele berichten over discriminatie van vrouwen, machtsmisbruik door het leger en de rol van streng Islamitische partijen spraken Esraa Abdel Fattah en Ragia Omran in het eerste deel van de workshop met veel optimisme over de toekomst van Egypte.

“We zullen niet toestaan dat het leger nog meer macht naar zich toetrekt”, zegt Esraa. “De angst van het volk is op 25 januari doorbroken. Als het toch misgaat staan we weer op het Tahrirplein. In de zomer van 2012 hebben we een gekozen president.” Ook Ragia is ervan overtuigd dat een bloeiende democratie kan ontstaan: “Sinds de val Mubarak is er een grote politieke diversiteit ontstaan. De kans dat één partij een absolute meerderheid zal halen is klein.”

De kans dat een religieuze partij een meerderheid krijgt wordt in sommige westerse media gevreesd. Onterecht, aldus Ragia. “Er is een machtig seculier blok ontstaan en de kritiek op moslimpartijen heeft bovendien geleid tot verandering: vrouwen worden ook in die partijen naar voren geschoven.”

Dat die kritiek op moslimpartijen heeft geholpen zou ‘het westen’ zich moeten aantrekken, gaat Ragia verder: “Politieke druk werkt, en het is alles wat we vragen. Economische hulp is niet nodig, kom gewoon weer naar Egypte!” Esraa haakt aan: “Er is behoefte aan solidariteit op alle niveau’s: overheden, media, bloggers, gewone Twitteraars moeten nu steun betuigen aan de strijd die nog steeds aan de gang is, ook in landen als Syrië.”

En nu de rest van Afrika!?Arthur Larok en Priscilla Makanyara zijn nog niet af van hun leiders. De Zimbabwaanse president Mugabe zit nog steeds stevig in het zadel en zijn Oegandese collega Museveni lijkt weinig last te hebben van groeiend protest tegen zijn bewind. Toch benadrukken ook Arthur en Priscilla dat verandering op komst is.

“De gebeurtenissen in de Arabische wereld zijn een bron van inspiratie voor mensen in de rest van Afrika. Wie had er verwacht dat Kadhafi weg zou gaan? Zeker in Oeganda, waar Museveni zich ontpopt tot een despoot, spreekt dit tot de verbeelding”, aldus Arthur. “Mugabe is misschien wel wat zenuwachtig; de dood van zijn vriend Kadhafi moet indruk hebben gemaakt”, zegt ook Priscilla.”

“Toch geeft Mugabe niet ineens toe op allerlei beleidsterreinen”, nuanceert Priscilla direct. “De basisinfrastructuur is hier aanwezig. Wij houden ons bezig met beleidsbeinvloeding, niet met het omverwerpen van het regime. Er is bovendien al veel verbeterd sinds de nieuwe regering. Vooral in economisch opzicht is er vooruitgang. De Arabische lente is op z’n best inspirerend.”

Ook de Oegandese situatie laat zich moeilijk vergelijken met de Egyptische, vindt Arthur. “We hebben een lange geschiedenis van conflicten; mensen zijn voorzichtig. Dat is niet voor niks, de gemiddelde Oegandees is 15 jaar oud. Volwassenen dragen meestal een enorme verantwoordelijkheid; gemiddeld onderhouden zij zo’n 12 anderen, vooral kinderen. Als je gaat demonstreren zet je nogal iets op het spel.”

Wat gebeurt hier?!Toch is Arthur ervan overtuigd dat het ook in Oeganda snel kan gaan met Museveni. “Museveni leidt aan megalomanie, hij ziet wat er gebeurt in Libie, maar kan zich niet voorstellen dat het met hem gebeurt. Dat is vergelijkbaar met Kadhafi die, zelfs toen hij uit zijn riool werd getrokken nog riep: “wat gebeurt hier”.

Beiden benadrukken dat de westerse wereld, net als in Egypte, een grote rol kan spelen. “Het westen heeft Museveni altijd gesteund, de tijd om hem te laten vallen is nu eindelijk aangebroken, zegt Arthur. In Zimbabwe kunnen vooral NGO’s een rol spelen. “We kunnen voorlopig alleen maar doen wat we doen met hulp van donoren. Als die hulp zou wegvallen zitten we in de problemen”, aldus Priscilla.

Lees ook

  • Op weg naar gelijke rechten in de Caraïben

    13/12/2018

    In 2009 werden vier transgenders in Guyana opgepakt en gearresteerd wegens crossdressing. In de rechtbank kregen ze te horen dat ze verward waren over hun seksualiteit. “Ga op zoek naar Jezus”, luidde het advies van de rechter. Nu, na negen jaar lang de wet uitdagen en de zaak aanvechten, is er eindelijk gerechtigheid: crossdressing is […]

    Lees meer

  • Hivos steunt spraakmakende documentaire over het leven van drie transgenders

    20/11/2018

    Filmmaker Koen Suidgeest en de stichting Human Rights in the Picture hebben van Hivos financiële steun gekregen om een documentaire te maken die wereldwijd ingezet gaat voor educatie en activisme op het gebied van transseksualiteit.

    Lees meer

  • Waarom we stil zijn

    16/11/2018

    Mensenrechten staan wereldwijd onder druk. Daarom doen Hivos en honderden andere organisaties van 16 tot en met 18 november mee met SPEAK! campagne.

    Lees meer