‘Technologie zet burgers achter het stuur’

27 mei, 2014

“De theorie is dat transparency (openheid en transparantie van informatie) leidt tot accountability (een responsieve, controleerbare en verantwoordelijke overheid). Het gebruik van technologie kan de rol van burgers enorm versterken en hun zelf achter het stuur zetten van democratische processen. “Een voorbeeld is Election Watch, een project van Hivos in het Oost-Afrikaanse Malawi dat we gisteren aan minister Ploumen van Ontwikkelingssamenwerking presenteerden. Dat project beoogt burgers niet alleen als kiezers, maar ook bewakers van het proces en als citizen reporters te betrekken. Het doel: de verkiezingen transparanter en geloofwaardiger maken”, vertelt Hoffmann.

Via hun mobiele telefoons konden burgers via sms bijvoorbeeld ongeregeldheden en intimidaties bij stembureaus doorgeven. “Zo ontstond er na een verificatie van deze meldingen een landkaart die voor iedereen zichtbaar was op internet. Hivos startte met Election Watch in 2010 en bracht in Kenia traditionele mensenrechten organisaties en ‘techies’ bij elkaar. Het draaide toen om een referendum over de grondwet.”

SuccesfactorenWat bepaalt het succes van dit soort projecten? “Allereerst moet je burgers mobiliseren, dus een goede communicatiestrategie is heel belangrijk. In Malawi hebben we roadshows gedaan en zorgden we ervoor dat mensen gratis vis sms hun kiesregistratie konden checken. Daardoor hadden we een groot bereik. Al op de dag voor de verkiezingen dinsdag hadden meer dan 1 milioen mensen dat gedaan. Daarnaast moeten mensen een reden, een stimulans hebben om mee te doen aan het project. Als laatste moet de verzamelde data betrouwbaar zijn.“

Projecten zoals deze kunnen door het gebruik van technologie dus leiden tot meer openheid en transparantie. Dit zijn voorwaarden voor meer accountability, maar echter nog geen garanties hiervoor, beaamt Hoffmann.“In Malawi is het wellicht een dag na de verkiezingen nog te vroeg om dat te zeggen. Uiteraard is samenwerking met politie, de lokale electorale commissie, civil society-groepen en, niet te vergeten, de media cruciaal als je accountability wilt vergroten.”

SchaduwkantInformatietechnologie zal de komende jaren steeds vaker een vliegwiel voor democratische processen en verbetering van levensomstandigheden zijn, daarvan is Hoffmann overtuigd. “Het gebruik van data en technologie heeft de potentie om een revolutionaire kracht te worden de komende jaren, ook voor ontwikkeling. Want met goed gebruik van big data kunnen we bijvoorbeeld ziekten voorspellen en dus epidemieën voorkomen, of verkeersverstoppingen in een stad als Jakarta helpen oplossen. Maar er zijn ook gevaren. Je kunt je voorstellen dat openheid in sommige landen tegen je kan werken. Aandacht voor een blog of identificatie van homo-activisten in Oeganda kan gevaarlijk zijn voor hen. Hiervan moeten ook ontwikkelingsorganisatie zich bewust zijn als ze bij voorbeeld met open data willen werken. Daarnaast laten we met zijn alle miljoenen sporen na, er zijn altijd overheden die misbruik maken van hun macht.”

Ongelijkheid en machtsmisbruikOngelijkheid en machtsmisbruik van overheden los je niet alleen op met de inzet van informatietechnologie, weet Hoffmann. Het is wel belangrijk dat mensen toegang tot informatie als recht gaan zien. Daarom is Hoffmann blij met de ontwikkeling in de laatste jaren dat het recht op toegang tot informatie meer en meer als fundamenteel mensenrecht wordt herkend en wordt gepromoot door initiatieven als de Open Government Partnership.

Julia Hoffmann is Dr. en Senior Adviseur voor ICT en Media bij Hivos. Hiervoor werkte ze als Universitair Docent Mensenrechten, Media en Conflict aan de VN gemandateerde Universiteit voor de Vrede in Costa Rica en als Docent Internationale Communicatie aan de Universiteit van Amsterdam. Haar meest recent onderzoek kijkt naar de rol van media in vredesprocessen.

Meer informatie over het iHuman festival vind je hier. Dit interview verscheen eerder op de website van de Humanistische Alliantie.

Foto: screenschot website Election Watch

Lees ook

  • Column: Vrije ruimte

    17/12/2018

    Hivos jubileert dit jaar, een halve eeuw van vernieuwingsdrang en strijd voor sociale rechtvaardigheid. Het is tegelijk een goed moment voor reflectie. Wat is onze rol in deze roerige tijden waarop populistische en autocratische leiders zo’n groot stempel drukken?

    Lees meer

  • Op weg naar gelijke rechten in de Caraïben

    13/12/2018

    In 2009 werden vier transgenders in Guyana opgepakt en gearresteerd wegens crossdressing. Nu, na negen jaar lang de wet uitdagen en de zaak aanvechten, is er eindelijk gerechtigheid: mede dankzij de inspanningen van Hivos en partnerorganisaties is crossdressing niet langer strafbaar in Guyana.

    Lees meer

  • Een bijzondere nalatenschap

    10/12/2018

    Eddy Cohen uit Amsterdam liet na zijn overlijden een flink vermogen na aan drie goede doelen, waaronder Hivos. Om hem te eren hebben we een bankje geadopteerd in het Vondelpark, in het Rosarium.

    Lees meer