Tatoeage voor de mensenrechten

19 mei, 2014

In 2012 startte Van Bussel, lid van het kunstenaarscollectief Tilburg Cowboys, het project Human Rights Tattoo.  Belangrijke aanleiding was de moord op de Keniaanse collega-kunstenaar en activist Steven ‘Nyash’ Nyagah. “Nyash was in 2010 voor Festival Mundial in Tilburg, en werkte een week lang bij mij in de werkplaats. Hij kaartte misstanden aan voor mensen in sloppenwijken; dit heeft hem waarschijnlijk zijn leven gekost.  Door deze tragische gebeurtenis stond het hoog op mijn verlanglijstje om Human Rights Tattoo naar Kenia te brengen”, vertelt Van Bussel.

Deze wens kwam eind 2013 in vervulling. Het team van Human Rights Tattoo maakte in de Korogocho-sloppenwijk in Nairobi kennis met de vrienden van Nyash, en bezocht de plek waar hij werd vermoord. In april 2014 volgde een tweede reis naar Afrika, met steun van Hivos.

 

Op het Blantyre Arts Festival in Malawi

“In principe is er in Nederland genoeg animo om het project af te maken”, vertelt Van Bussel. “Maar dan zou Human Rights Tattoo maar een slap gebaar zijn. Hoe meer je het verspreidt, hoe krachtiger het wordt.”

Tijdens de recente toer door Malawi, Zimbabwe en Zuid-Afrika werden verschillende culturele evenementen aangedaan. “Zo stonden we op het Harare International Festival of the Arts (HIFA), dat vergelijkbaar is met grotere festivals in Nederland”. Het meest opvallende verschil tussen de Afrikaanse en Nederlandse tattoo days zat volgens Van Bussel in de interactie met de deelnemers.

“Wij vragen hen een motivatie voor hun tatoeage op te geven voor onze website. Maar in Zimbabwe is uitkomen voor je mening lang niet zo vanzelfsprekend als in Nederland. Sommige vrijwilligers voelden zich niet vrij om hun werkelijke beweegredenen door te geven. Ik heb hen aangespoord dit alsnog te doen: desnoods onder een valse naam.” Vaak ging het in deze gevallen om uitspraken die betrekking hebben op homorechten.

 

De crew van Human Rights Tattoo in Johannesburg

Conversation pieceHet valt Van Bussel op dat vrijwilligers, ongeacht de nationaliteit, vaak vergelijkbare redenen hebben om het project te omarmen. “Door mee te doen voelen mensen zich verbonden met anderen die dezelfde normen en waarden nastreven. Een Human Rights Tattoo herinnert je er dagelijks aan dat je rechten hebt, waarvoor je moet blijven strijden. Bovendien is een tatoeage een ‘conversation piece’ bij uitstek: het moedigt mensen aan om te vertellen over mensenrechten."

Tot nu toe hebben meer dan 1600 mensen een vierkante centimeter huidoppervlak opgeofferd voor het project. “We verwachten nog een jaar of vijf nodig te hebben om het project af te ronden”, aldus Van Bussen. De laatste tijd spreken deelnemers steeds meer de wens uit om met elkaar in contact te komen. “Helaas is het onbegonnen werk om deze groep fysiek bij elkaar te brengen. We hebben inmiddels deelnemers uit 45 verschillende landen geregistreerd.”

Als het aan Van Bussen ligt zal dit aantal nationaliteiten de komende jaren verder groeien. Zo is zijn grote wens om met Human Rights Tattoo naar Zuid-Amerika te gaan. “Dit jaar hebben we in Nederland Lowlands op het programma staan, voor de rest richten wij onze aandacht zoveel mogelijk op het buitenland.”

 

 

 

Lees ook

  • ‘Nashville’-verklaring sluit mensen willens en wetens uit

    07/01/2019

    De zogenaamde Nashville verklaring lijkt uit een ander tijdperk te komen en is een vrijbrief om LHBTI’s te discrimineren en buiten te sluiten.

    Lees meer

  • Zonder vrouwen geen vrede

    21/12/2018

    De Syrische Rajaa Altalli is een vrouwenrechtenactiviste in hart en nieren. Ze doet haar werk vol overgave, omdat ze de dringende noodzaak voelt. Makkelijk is dat niet, in een land waar sinds 2012 een verwoestende burgeroorlog woedt.

    Lees meer

  • Column: Vrije ruimte

    17/12/2018

    Hivos jubileert dit jaar, een halve eeuw van vernieuwingsdrang en strijd voor sociale rechtvaardigheid. Het is tegelijk een goed moment voor reflectie. Wat is onze rol in deze roerige tijden waarop populistische en autocratische leiders zo’n groot stempel drukken?

    Lees meer