Op internet heeft de macht vrij spel

7 maart, 2012

Consent of the Networked Rebecca MacKinnon is een van de oprichters van het blogplatform GlobalVoices dat door ons wordt ondersteund. Afgelopen donderdag organiseerden we ook de presentatie van haar nieuwe boek Consent of the Networked, the wordwide struggle for internetfreedom in Amsterdam. Met dit boek wil ze niet alleen meer inzicht geven in de ondoorzichtige wereld van internetcensuur en manipulatie, maar doet ze een directe oproep tot actie. “Gebruikers van het internet moeten zich niet langer opstellen als consumenten, maar als kritische burgers.” Als netizens dus.

Geraffineerde internetcensuur Als  internationaal verslaggeefster in China zag MacKinnon met eigen ogen de wondere mechanismes van webcensuur. Ze raakte gefascineerd door de manier waarop mensen, zonder dat ze het wisten, gestuurd en in de gaten gehouden werden via internet. Op zichzelf is internetcensuur geen onbekend fenomeen. Sites ontoegankelijk maken via een openlijke blokkade is een bekende en beproefde methode. Maar er zijn veel geraffineerdere manieren waarmee het internet wordt ingezet om mensen te controleren en volgen, die veel minder bekend zijn. MacKinnon stuitte daarbij ook op de rol van grote Westerse bedrijven. Internetcensuur wordt mede mogelijk gemaakt door allerlei machtige commerciële partijen.

Ongehinderd en ondoorzichtig Rebecca MacKinnon beschrijft  verschillende discutabele internetpraktijken, die bovendien relatief ongehinderd kunnen plaatsvinden. Ze signaleert dat één van de grote problemen het gebrek aan verantwoording en transparantie is. Want wie controleert de machtige internetbedrijven of het digitale speurwerk van regeringen? Hoe zijn hun bevoegdheden gereguleerd? Amper – en dat kan vervelende of zelfs gevaarlijke situaties opleveren voor degenen die zich op het net begeven. Levensgevaarlijk in het geval van activisten in autoritaire regimes, zoals in Syrië of Iran. Als hun informatie met behulp van Westerse bedrijven in de verkeerde handen terecht komt, hebben ze kans te worden afgevoerd naar een martelkelder van de veiligheidsdiensten.

Het web in eigen hand Wat te doen? MacKinnon merkt op dat we van de grote bedrijven niet veel kunnen verwachten  – het is onwaarschijnlijk dat die uit zichzelf ‘correct’ zullen handelen in het belang van de gebruiker. Overheden lijken de internetvrijheid ook weinig goeds te brengen. Dat is waarom er actie moet worden ondernomen door de netizens zelf. Wij dus. Dan is de volgende vraag: hoe? In Consent of the Networked geeft MacKinnon verschillende voorbeelden hoe we als netizens het verschil kunnen maken. En het is bemoedigend om tussen deze voorbeelden verschillende door Hivos ondersteunde initiatieven terug te vinden.

Tactische tools Ze  noemt uiteraard het mede door haar opgerichte GlobalVoices als een geslaagd voorbeeld van een platform door en voor gebruikers. Wie het nog niet kent, moet absoluut een kijkje te nemen. Een interessante, toegankelijke bundeling van blogs van over de hele wereld, over ieder denkbaar onderwerp. Door de GlobalVoices vrijwilligers vertaald in verschillende talen.
Of ook een mooi voorbeeld: het  Tactical Technology Collective, dat praktische ondersteuning biedt aan activisten om zichzelf te wapenen tegen repressie via het internet. Met ‘Security in a Box’ bijvoorbeeld, een pakket vol internetveiligheid voor digitale dissidenten.
 
Strijdbaar en realistisch Goede voorbeelden van geslaagde initiatieven die het hoognodige tegenwicht bieden. Maar er is nog veel meer nodig. Op een sceptische opmerking uit het publiek reageert MacKinnon strijdbaar: “Luister, we kunnen twee dingen doen: ons bij voorbaat neerleggen bij het deze slechte situatie, of proberen er iets aan te veranderen. En nee, dat  zal ook hier niet in één keer gaan, het zal moeite en inzet kosten. Maar niets gaat vanzelf.’ Een waar woord. En dat is precies waarom we organisaties die op de bres springen voor internetvrijheid ondersteunen, zodat ze door kunnen gaan met hun nuttige en inspirerende initiatieven. Netizens of the World unite!

Draag bij aan internetvrijheid, bijvoorbeeld door een ‘Security in a box’ pakket te doneren. Een koffer vol internetveiligheid, als directe munitie voor kritische bloggers en mensenrechtenactivisten die zich op het net begeven. Hier kun je bijdragen aan deze ondersteuning voor de netizens in actie.

Illustratie: Mataparda

Lees ook