Beeld2
Foto: Nicolas Fauqué

Younis Najem; toekomstig leider

Younis Najem was in Benghazi toen het volk ineens niet bang meer was. Het revolutionaire vuur van Egypte was overgeslagen naar Libië en Khadafi zou gaan vallen. In een eerste reflex belde de jonge student zijn vrienden op: wat kunnen we doen?! Hij sloot zich aan bij de allereerste demonstraties en werd hulpverlener toen de gevechten uitbraken. Gedurende de burgeroorlog kreeg hij de leiding over een vluchtelingenkamp in zijn geboortestad en werd hij verslaggever in Misrata en Tripoli. Maar pas nadat het stof van de luchtaanvallen was neergedaald en Khadafi werd gevonden in een rioolbuis, begon Younis pas écht aan de weg te timmeren. Alles moest opnieuw worden uitgevonden in het Libië van na de oorlog. Het land was niet minder dan 42 jaar bestuurd door een man die het als zijn privé eigendom beschouwde. Younis, inmiddels afgestudeerd als telecommunicatie ingenieur aan de universiteit van Benghazi, ontpopte zich tot een warm pleitbezorger van democratie en gelijke rechten. Samen met vrienden richtte hij platforms op om de nieuwgevormde macht te controleren. Hij organiseerde conferenties voor jonge ondernemers over democratisering en werd de onmiskenbare leider van de jeugdbeweging.

Vrouwenrechten

Het talent en de drive van Younis, die ooit als tiener kampioen zeezwemmen was op de drie kilometer, bleven niet lang onopgemerkt. Zahra’ Langhi, het gezicht van Libyan Womens Platform for Peace (LWPP), wilde graag eens met hem spreken. Het doel van Zahra’ en haar organisatie was om zo veel mogelijk vrouwen te betrekken bij het ontwerpen van de nieuwe grondwet en om te zorgen dat ook in het parlement een eerlijke afspiegeling zou komen. De steun van ‘moderne’ mannen als Younis vond zij cruciaal. Het klikte tussen de twee. Younis sloot zich aan bij het LWPP en ging een belangrijke rol spelen in de lobby voor vrouwenrechten. Hij pleitte onder andere succesvol voor een vrouwenquotum in het parlement: 37 van de 80 gekozen volksvertegenwoordigers was vrouw.

Women on the Frontline

Als partner van het LWPP kwam ook Hivos in contact met Younis. Hivos’ betrokkenheid bij de strijd voor vrouwenrechten in Libië kreeg vorm met het toen kersverse Women on the Frontline programma. Dit initiatief versterkt organisaties die in de veranderende samenlevingen van het Midden-Oosten en Noord-Afrika streven naar volledige en gelijkwaardige participatie van vrouwen. Daarmee wil Women on the Frontline de idealen achter de Arabische opstanden opnieuw gestalte geven. Want vrouwen stonden zij aan zij met mannen toen vrijheid en rechten werden opgeëist.

Women on the Frontline werkt in Syrië, Irak, Bahrein, Jemen, Egypte, Libië en Tunesië. Het programma wordt geleid door Hivos, dat in de uitvoering samenwerkt met Oxfam en PwC. De organisaties die participeren in het programma zijn vaak opgezet door jonge vrouwen, zonder veel ervaring met bestuur of lobby en met een bescheiden netwerk.

Lange adem

Het nieuwe Libië is, net als het nieuwe Egypte, nog lang niet de plaats waar velen op hoopten. Het volk ontdeed zich van de dictators, maar het machtsvacuüm bleek even gevaarlijk als kansrijk. Mensen als Zahra’ en Younis grepen hun kans, maar in vrijwel alle landen in de regio begonnen ook krijgsheren, militairen en islamitische extremisten zich te roeren. Ook in Libië begon anarchie en verwarring te heersen. Het is een gegeven dat de positie van vrouwen verslechtert op plaatsen waar mannen de wapens opnemen. De belangrijkste doelen van Younis en het LWPP zijn daarom ontwapening en versterking van de rechtstaat geworden. Libië kan alleen vooruit als geschillen niet langer worden uitgevochten, maar uitgesproken. Het talent van Younis en Zahra’ om verschillende groepen bij elkaar te brengen is daarom harder nodig dan ooit. De strijd voor vrouwenrechten is er een van de lange adem. De toekomstige machthebbers in Libië zullen nog wel even mannen zijn. Hopelijk heet één van hen Younis Najem.

Wil je ook bijdragen aan de programma's van Hivos?

Doneer nu

Op onze internationale site lees je meer over wat we wereldwijd doen voor vrouwenrechten.