Beeld2
Foto: Hivos - Aaron Sosa

Hoe Ruth haar zelfvertrouwen terugkreeg

Het was op een middag in oktober, toen Ruth Nohemí van school naar huis liep, dat Ponce wraak op haar nam. De dronkenlap kon nog steeds niet verkroppen dat zij hem had verlaten en wachtte haar op. Het begon nog met schelden, maar mondde al snel uit in fysiek geweld, zoals altijd. Deze keer brak hij de vingers van haar rechterhand. Maar deze keer was ook de maat vol. Ruth verzamelde al haar moed, zocht hulp en deed aangifte tegen haar ex, de vader van haar zoontje.

Het is lang niet vanzelfsprekend dat vrouwen als Ruth opstaan voor hun rechten. Ze woont in het conservatieve Nicaragua, waar stoere macho’s en strenge katholieken nog stevig op hun voetstuk staan. Mannen maken er de dienst uit. Geheel tegen de zin van de conservatieve krachten werd in 2012 een wet aangenomen die de rechten van vrouwen erkent en hen beschermt tegen discriminatie en geweld. Dat is een grote stap vooruit, maar in de praktijk zijn nog altijd veel te veel vrouwen slachtoffer van mishandeling, verkrachting of zelfs moord. Wat Ruth deed, was ontzettend dapper.

Oyanka

Na de mishandeling zocht de twintigjarige Ruth contact met Oyanka. Deze vrouwenrechtenorganisatie biedt psychische hulp en rechtsbijstand aan vrouwen die het slachtoffer zijn van geweld of seksueel misbruik. Samen met Oyanka durfde Ruth het aan om Ponce aan te klagen. Hij verdween voor vijftien maanden achter de tralies. Daarnaast ontmoette Ruth bij Oyanka lotgenoten en praatte zij over wat er was gebeurd. Langzaam maar zeker verloor zij haar angst en raakte ervan overtuigd dat ze tot meer in staat was dan ze altijd dacht. Ze maakte de middelbare school af en besloot te gaan studeren.

Terwijl Ruth haar leven in eigen hand nam, kwam Ponce’s vrijlating dichterbij. Het lag voor de hand dat hij weer wraak zou nemen, maar in eerste instantie leek hij zijn leven te hebben gebeterd. Als vrij man benaderde Ponce de ouders van Ruth om zijn excuses aan te bieden voor wat hij hun dochter had aangedaan. Vier maanden later greep hij echter weer naar de fles en begon hij Ruth en haar familie te bedreigen. Bang om weer opgewacht te worden, trokken Ruth en haar zoontje in bij haar ouders. Ze zorgt er sindsdien voor dat er altijd iemand bij haar in de buurt is als ze het huis verlaat.

FED

Hivos en Oyanka werken als sinds 1997 samen. Sinds 2009 beheert Hivos ook het omvangrijke en invloedrijke fonds FED, waaruit het werk van Oyanka gefinancierd wordt. Het FED is opgezet door onder andere de regeringen van Zweden, Finland, Nederland en Noorwegen en het United Nations Population Fund (UNFPA). In Nicaragua ondersteunt FED uiteenlopende organisaties die zich inzetten voor gendergelijkheid en seksuele en reproductieve rechten. Die organisaties zijn zonder uitzondering opgezet door burgers, meestal vrouwen, die weigeren om zich neer te leggen bij hun achtergestelde positie in de Nicaraguaanse samenleving. Sommigen spannen zich in voor individuen zoals Ruth, anderen verkiezen het politieke werk. Een aantal door FED gesteunde organisaties speelde een belangrijke rol in de strijd voor de in 2012 aangenomen vrouwenrechtenwet.

Het verhaal van Ruth is het verhaal van duizenden vrouwen in Nicaragua. Zij worden soms jarenlang mishandeld en uitgescholden; krijgen keer op keer te horen nergens goed voor te zijn. Totdat zij al het geloof in zichzelf zijn verloren. Een wet die hen beschermt is goed, maar een cultuuromslag zal nodig zijn om het probleem werkelijk op te lossen. FED streed voor de wet en werkt aan een omslag. Tot die er is, zal FED organisaties als Oyanka steunen; om vrouwen bij te staan en hen te helpen om hun zelfvertrouwen terug te winnen.

Ponce’s bedreigingen zijn tot nu toe loos gebleven. Elke maand betaalt hij netjes zijn alimentatie. Ruth heeft besloten zich niet weg te laten jagen.

Wil je ook bijdragen aan de programma's van Hivos?

Doneer nu

Op onze internationale site lees je meer over wat we wereldwijd doen voor vrouwenrechten.

Beeld2
Foto: Hivos - Aaron Sosa