Beeld2
Foto: Hivos - Carlos Duarte

Handelen tegen la Roya

La Roya rukt op in Guatemala. De vroeger zo zeldzame ziekte slaat nu toe tot hoog in de bergen. Ook het dorp van Carolina Pascuala is niet gespaard gebleven. De jonge koffieboerin, klein van stuk, heeft de laatste jaren steeds meer oogst verloren zien gaan. Klimaatverandering is de boosdoener: La Roya (de roest) is een schimmel die alleen gedijt in warmere gebieden. Samen met haar dorpsgenoten heeft Carolina maatregelen getroffen. Die waren niet goedkoop, maar hebben de dorpelingen toch niets gekost. Geld kwam uit onverwachte hoek.

Kouder wordt het waarschijnlijk nooit meer in de streek waar Carolina Pascuala woont. De mensen in Nahuala moeten zich dus aanpassen. Erg eerlijk is dat niet. De veelal kleinschalige boerenbedrijfjes in het gebied hebben niet of nauwelijks bijgedragen aan de opwarming van de aarde, maar zijn er wel de eerste slachtoffers van. De nieuwe biofermentatie installatie, beheerd door Carolina, voelt daarom een beetje als gerechtigheid. Het apparaat, waarmee mest gemaakt kan worden van organisch materiaal, is betaald met de opbrengsten uit emissiehandel. Want de waarde van kleinschalige boerenbedrijfjes in de strijd tegen klimaatverandering is tegenwoordig in geld uit te drukken.

Emissiehandel

Gesteund door Hivos is de Costa Ricaanse organisatie CEDECO sinds 2004 bezig met het ontwikkelen van een wetenschappelijke methode om de klimaateffecten van biologische landbouw te meten. Wanneer die meting voldoet aan allerlei standaarden en certificaties, is het mogelijk om dat ‘effect’ te verkopen op de wereldwijde emissiemarkt. Op die markt kunnen landen of bedrijven het recht kopen om broeikasgassen uit te stoten. Het idee achter de handel is dat tegenover het recht op uitstoot een positieve investering in het klimaat moet staan.

Uit de eerste standaard die CEDECO in 2009 ontwikkelde, bleek zoals verwacht dat boeren zoals Carolina Pascuala bijdragen aan het tegengaan van klimaatverandering. Het toonde aan dat hun manier van werken niet tot uitstoot leidt, maar juist tot opname van broeikasgassen. Snel daarna kreeg een eerste groep boeren uit Costa Rica toegang tot de emissiemarkt. Het dorp van Carolina volgde enkele jaren later. Het geld dat de boeren verdienen, wordt geïnvesteerd in technieken, zoals biofermentatie, die hun klimaateffect nog positiever maken. Dit levert hen vervolgens nog meer geld op uit emissiehandel en draagt bovendien bij aan de productiviteit van hun akkers.

Biologisch boeren

Een biologische boer weet dat het op de lange termijn belangrijker is om de aarde te voeden dan de planten die erin groeien. Om die reden gebruiken biologische boeren geen kunstmest. Kunstmest bevat voor de plant belangrijke stoffen als stikstof en fosfor, maar zorgt er niet voor dat de bodemkwaliteit op peil blijft. De organische mest die geproduceerd wordt in de biofermentatie installatie van Nahuala, doet dat wel. Het bevat organisch materiaal dat de bodemstructuur verbetert en micronutriënten waar de planten op lange termijn niet zonder kunnen.

Behalve dat de mest die Carolina Pascuala en haar dorpsgenoten op termijn betere resultaten levert, besparen ze er ook veel geld mee. Kunstmest kopen hoeft niet meer. De ingrediënten die de fermentatie installatie nodig heeft om mest te maken zijn bovendien gratis en overvloedig aanwezig in het dorp. Ze zouden anders zelfs worden weggegooid. Het gaat namelijk om de uitwerpselen van dieren en het plantaardig afval dat overblijft na het plukken en pellen van de koffiebessen.

Koffieroest

Aan de muur achter de vaten vol biologische mest die de biofermentatie installatie heeft geproduceerd, hangt een groen vel papier met daarop het bemestingsrooster. Beheerder Carolina Pascuala houdt het bij. Ze keurt de kwaliteit van de mest en ziet toe op de zorgvuldige toepassing ervan. Nahuala plukt er de vruchten van. Precieze cijfers moeten er nog komen, maar het is nu al duidelijk dat koffieroest zijn lelijke gezicht minder vaak laat zien dan voorgaande jaren: de planten zijn weerbaarder. En daarmee de dorpelingen.

Wil je ook bijdragen aan de programma's van Hivos?

Doneer nu

Op onze internationale site lees je meer over wat we wereldwijd doen voor duurzaam voedsel.

Beeld2
Foto: Hivos - Carlos Duarte