Responsive image
Foto: TED/Bret Hartman

Hoe een internetactiviste de digitale rechten van vrouwen in Pakistan verdedigt

9 oktober, 2018

Nighat Dad werd geboren in Ratta Matta, een kleine stad in Pakistan. Ze groeide op in een conservatieve en door mannen gedomineerde maatschappij. De ervaringen uit haar jeugd zorgden ervoor dat ze uitgroeide tot een pionier op het gebied van online vrouwenrechten.

Geïnspireerd door haar feministische en eigenzinnige vader trekt ze ten strijde tegen patriarchale structuren, die ook in de digitale wereld hardnekkig blijken. Maar haar werk begon in de rechtszaal toen zij moest vechten voor de voogdij over haar 6 maanden oude zoontje.

Hoe zag je leven er voor de oprichting van Digital Rights Foundation (DRF) uit?

“Voordat ik DRF oprichtte, was ik advocaat. Het is niet zo dat digitale rechten ineens in mijn leven kwamen en ik dacht: ‘ja, daar moet ik me voor gaan inzetten.’ Het is een proces geweest dat aangewakkerd werd door wat ik zelf heb meegemaakt, door iedere dag lastiggevallen en geschoffeerd te worden.

Veel vrouwen beseffen niet dat ze rechten hebben en dat die rechten beschermd worden in de grondwet. We krijgen constant te horen dat mannen aan het hoofd van het gezin staan. Zij verdienen het geld en zij beschermen het gezin. We zijn het normaal gaan vinden dat vrouwen er niet toe doen. In mijn geval ging mijn man vreemd. Mensen zeiden tegen me: ‘dat is wat mannen doen, ze gaan vreemd.’ Er werd gezegd dat ik het niet zou redden zonder man, maar ik dacht: ‘we zullen wel zien.’ Ik ging bij hem weg en besloot de scheiding door te zetten.

Het juridische systeem in Pakistan wordt volledig door mannen gedomineerd. De meeste advocaten en rechters zijn dan ook man. Dat zorgt ervoor dat vrouwen enorme obstakels moeten overwinnen voordat zij toegang hebben tot eerlijke rechtspraak.

Hoe heeft deze ervaring je beïnvloed?

“Toen ik voor mijn zaak naar hoorzittingen moest, zag ik vrouwen zitten in de gangen van de rechtbank, wachtend tot hun zaak voor de rechter kwam. Ik zag de hopeloosheid in hun ogen. Ze zaten daar maar zonder te weten wat er ging gebeuren. Ze wisten niet waar ze recht op hadden. Ze waren totaal afhankelijk van hun advocaat, hun vader, broer of welke man er dan ook met ze mee was. Het gebeurde zelfs dat vrouwen tijdens de behandeling van hun eigen zaak niet eens werden toegelaten tot de rechtszaal! Dat brak mijn hart. Op dat moment besefte ik hoe belangrijk het is vrouwen te wijzen op hun rechten.”

Nadat Nighat haar eigen voogdijzaak won, besloot ze zich te storten op vrouwenrechten en wetgeving. Zo adviseerde ze de overheid over wetsvernieuwingen. In haar kantoor had Nighat toegang tot computers en internet. Orkut, een Pakistaans socialmediaplatform, werd in die tijd steeds populairder onder vrouwen die de online wereld begonnen te verkennen. Toen Nighat steeds vaker werd benaderd door vrouwen die daar werden lastiggevallen, besloot ze daar iets aan te gaan doen.

“Als je online wordt lastiggevallen, ga dan niet van internet af. Internet is ook van jou, jij hoort daar ook!”

Hoe maakte je kennis met de wereld van digitale rechten?

“Vrouwen vertelden me dat ze lastiggevallen werden op Orkut en op hun telefoons en dat ze ongewenste berichten kregen. Hoewel ik ze uitlegde dat lastiggevallen worden op deze manier een vorm van intimidatie is, dachten zij dat dit er nou eenmaal bij hoort als je online bent of je mobiel gebruikt.

Toen ik erachter kwam dat de Pakistaanse wet vrouwen hier niet tegen beschermt, dacht ik: ‘er zijn in de offline wereld heel veel activisten en vrouwenrechtenorganisaties, maar hoe zit het met vrouwenrechten in het online domein? Ik besloot me een jaar lang te storten op internetregelgeving. Daar heb ik heel veel van geleerd. Niet alleen over gender, technologie en hoe vrouwen hun online integriteit kunnen beschermen, maar ook over andere kwetsbare gemeenschappen die niet worden erkend in onze cultuur.

Op dat moment besloot ik me helemaal te storten op digitale rechten, al was het alleen maar om het debat op gang te brengen. Ik wilde mensen ervan bewust maken dat het hier om hun mensenrechten gaat en dat deze online plekken net zo belangrijk zijn als offline plekken. Dat geldt zeker voor kwetsbare groepen die geen toegang hebben tot fysieke plekken. Juist voor hen is de online wereld heel erg belangrijk.”

Is dat de reden waarom je de Digital Rights Foundation (DRF) bent begonnen?

“Ik wilde een platform creëren om digitale rechten, internetregelgeving en online geweld tegen vrouwen aan de kaak te stellen. Het belangrijkste doel van DRF was niet om nog een organisatie op te richten, maar om op het gebied van digitale rechten en internetvrijheid een beweging in gang te zetten. Ik woon in een land waar je nooit weet wanneer of waarom de overheid iets verbiedt op internet.

Een ander doel van DRF was het oprichten van een platform voor rolmodellen uit de vrouwenrechtenbeweging zodat zij hun visie zouden kunnen delen met iedereen die zich inzet voor internetvrijheid. Deze ideeën zaten in mijn hoofd. DRF zorgde ervoor dat ik ze in de praktijk kon brengen.”

De eerste campagne van DRF, Hamara Internet, werd in 2014 gelanceerd. Het doel was vrouwen en meisjes van kennis en middelen te voorzien zodat zij zelf hun online vrijheid van expressie konden beschermen. Hamara Internet werd gefinancierd door Making All Voices Count, een vijf jaar durend internationaal programma – mede uitgevoerd door Hivos – waarmee nieuwe ideeën van burgers werden versterkt. In 2016 won Nighat de Mensenrechten Tulp, een jaarlijkse prijs uitgereikt door het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het prijzengeld stelde Nighat in staat haar Cyber Harrassment hulplijn (LINK) te starten. Het Digital Defenders Partnership (DDP) programma van Hivos heeft de hulplijn sinds het begin ondersteund.

“Neem bewuste beslissingen over je data. Als het eenmaal uit je computer of telefoon is, kan het overal terechtkomen en blijft het voor altijd in de cloud.”

 

Volgens Nighat is de meest voorkomende vorm van online dreiging het oneigenlijke gebruik van intieme foto’s door partners of voormalige partners, echtgenoten, verloofden en ex-verloofden of door volslagen vreemden. Intieme foto’s kunnen foto’s zijn die ooit eens bewust zijn verstuurd, maar het gaat ook om bewerkte foto’s. Deze geseksualiseerde vorm van geweld komt over de hele wereld voor, maar in sommige landen zijn de consequenties heel ernstig.

“In Pakistan,” legt Nighat uit, “heerst een onderdrukkende en zeer conservatieve cultuur. En juist deze kwetsbaarheid wordt door de dader uitgebuit. Ze hoeven de foto niet eens online te zetten; de foto delen met de familie van een meisje kan veel erger zijn. Er zijn al zoveel vrouwen vermoord uit naam van eer omdat mannen denken dat zij de controle hebben over onze lichamen.”

Nighat gaat verder: “Het werk van vrouwelijke mensenrechtenactivisten, feministen, sterke vrouwen die de patriarchale structuren ter discussie stellen en van vrouwen zoals ik die in Pakistan wonen en dat op hun eigen manier doen, wordt door deze geseksualiseerde vorm van geweld ten schande gemaakt. Het gevolg is dat mensen hen niet serieus nemen omdat zij denken dat deze vrouwen een slecht karakter hebben. Het wijdverbreide misverstand is dat deze vrouwen de Islamitische cultuur en het imago van Pakistan te gronde richten. Simpel gezegd, deze vormen van bedreiging en geweld frustreert hun strijd om iets in de samenleving te veranderen.

Je leeft op je eigen manier, terwijl DRF vrouwen in heel Pakistan ondersteunt. Hoe kun je een sterke feministe zijn en tegelijkertijd ook een grote groep vrouwen aanspreken in een conservatieve maatschappij?

“Het is moeilijk, maar je kunt je aanpassen. Als ik naar Baluchistan ga, draag ik ook een hoofddoek. Ik respecteer hun cultuur en kies mijn woorden zorgvuldig zodat ik hen niet onnodig beledig. Tegelijkertijd praat ik wel over vrijheid en over de grondwet van Pakistan. Ook heb ik het over de Islam. Veel mensen vinden dat de Islam vrouwen onderdrukt, maar dat is niet zo. De Islam geeft vrouwen gelijke rechten. Het zijn mensen, vooral mannen, die de religie op een andere manier interpreteren.

Dat is mijn boodschap op alle internationale conferenties waar ik kom: Je kunt niet een lesboek maken over digitale veiligheid zonder na te denken over de culturele context en dan zeggen: hier alsjeblieft, succes ermee. Nee, je moet kijken naar de cultuur van mensen. Je moet kijken hoe je progressieve en liberale principes in de goede context kunt plaatsen. Het is niet makkelijk, maar ik voel dat het aan het veranderen is.”

Dankzij steun van ons Digital Defendership Partnership programma kan de cyber hulplijn zeven dagen per week open zijn om vrouwen en meisjes te helpen die te maken hebben met online bedreigingen en geweld.

Steun jij ons werk voor vrouwenrechten ook?

Doneer nu

Kijk naar deze TED Talk om meer over het werk van Nighat te weten te komen:

Tips van Nighat voor online veiligheid

  1. “Ga niet van internet af als je online wordt lastiggevallen. Houd je accounts open. Internet is ook van jou, jij hoort daar ook. Soms voel je je alleen, maar er is altijd ergens hulp. Ga in ieder geval niet van internet af.”
  2. “Neem bewuste beslissingen over je data. Als iets eenmaal uit je computer of telefoon is, kan het overal terechtkomen en blijft het voor altijd in de cloud.”
  3. “Gebruik voor ieder account een ander wachtwoord. Verander die wachtwoorden iedere maand. Veiligheid kost altijd een beetje moeite, daar moet je mee leven. Wachtwoorden zijn de basis van digitale veiligheid. Vergeet dat nooit!”

 

Lees ook

  • Op weg naar gelijke rechten in de Caraïben

    13/12/2018

    In 2009 werden vier transgenders in Guyana opgepakt en gearresteerd wegens crossdressing. In de rechtbank kregen ze te horen dat ze verward waren over hun seksualiteit. “Ga op zoek naar Jezus”, luidde het advies van de rechter. Nu, na negen jaar lang de wet uitdagen en de zaak aanvechten, is er eindelijk gerechtigheid: crossdressing is […]

    Lees meer

  • Hivos steunt spraakmakende documentaire over het leven van drie transgenders

    20/11/2018

    Filmmaker Koen Suidgeest en de stichting Human Rights in the Picture hebben van Hivos financiële steun gekregen om een documentaire te maken die wereldwijd ingezet gaat voor educatie en activisme op het gebied van transseksualiteit.

    Lees meer

  • Waarom we stil zijn

    16/11/2018

    Mensenrechten staan wereldwijd onder druk. Daarom doen Hivos en honderden andere organisaties van 16 tot en met 18 november mee met SPEAK! campagne.

    Lees meer