Mensenrechten in gevaar door coronacrisis

Covid-19 heeft de wereld al een paar maanden in zijn greep. Maar niet alleen het virus zelf maakt slachtoffers. Ook de economische en sociale gevolgen ervan zijn schrijnend. Zeker in de landen waar Hivos werkt. Mensen raken hun baan kwijt en staan van de ene op de andere dag op straat, zonder geld of sociale zekerheid. Bovendien grijpen angst en onwetendheid om zich heen. Juist de groepen die toch al kwetsbaar waren, worden buitengesloten of krijgen de schuld van deze pandemie.

Zonde en straf

LHBTI’s staan wereldwijd voor grote uitdagingen. In Kenia krijgen zij bijvoorbeeld expliciet de schuld van het coronavirus. Religie speelt daar een belangrijke rol en de bevolking hecht veel waarde aan wat religieuze leiders en oudsten te zeggen hebben. LHBTI’s worden gezien als zondaars en het coronavirus als straf. Dat leidt tot heftige beschuldigingen, uitsluiting en geweld.

Utunzi hotline voor LHBTI's in Kenia

“Wanneer er in Kenia iets gebeurt dat leidt tot een ramp, wordt er vaak gewezen naar de LHBTI-gemeenschap”, vertelt collega Andrew Maina vanuit Nairobi. “We hebben overstromingen gehad, periodes van droogte, een sprinkhanenplaag en nu dus het coronavirus. Allemaal gebeurtenissen waarbij al snel wordt gezegd: dat komt door de ‘zonden’ van LHBTI’s.”

Er wordt gezegd dat corona komt door de ‘zonden’ van LHBTI’s.

Gevaarlijke ongelijkheid

Ook in andere delen van de wereld staan mensenrechten onder druk. David Arguedas is activist in Peru en ziet daar hartverscheurende dingen gebeuren. “De uitbraak van het coronavirus maakt de ongelijkheid in ons land pijnlijk zichtbaar. Voor de LHBTI-gemeenschap en vooral voor trans vrouwen zijn de gevolgen groot. Zij krijgen geen hulp van de overheid en leven elke dag in onzekerheid. Daarom zorgt onze organisatie nu, met steun van Hivos, voor basisbenodigdheden als maaltijden, drinkwater en zeep.” Zaken die letterlijk van levensbelang zijn.

“We werken in de hoofdstad Lima en breiden onze activiteiten snel uit naar de buitengebieden”, vertelt David. “Naar Loreto bijvoorbeeld, een regio in het Amazonewoud met een hoog aantal besmettingen waar het hele gezondheidssysteem is ingestort.” Ook hier gaat het om kwetsbare groepen die alleen kans maken om door deze crisis heen te komen dankzij de onvermoeibare inzet van mensen zoals David.

Bewoners Amazonewoud in gevaar

Voor de inheemse bewoners van het Amazonegebied komt het coronavirus bovenop andere grote dreigingen als ontbossing en mensenrechtenschendingen. Door hun relatief geïsoleerde bestaan zijn zij extra kwetsbaar. De toegang tot zorg, sanitaire voorzieningen en informatie is slecht en een ziekenhuisbezoek betekent vaak dagen reizen, als er al plek is. De eerste dodelijke slachtoffers van het virus zijn al gevallen en de lokale bevolking vreest het ergste.

Onze collega Carolina Zambrano in Ecuador vertelt: “We ondersteunen onze lokale partners om de gemeenschappen te beschermen en verspreiding van het virus te voorkomen.” Zo steunt Hivos initiatieven die onder andere medische voorraden, digitale communicatie, voedselpakketten, corona-testkits en informatiefolders in lokale talen naar de gemeenschappen brengen. En mobiliseren we teams die de afgelegen gebieden in trekken om medische hulp te verlenen.

Voorlichtingskaart corona voor Woarani gemeenschap in de Amazone
Voorlichtingskaart over corona ontworpen voor de Woarani-gemeenschap in Ecuador.

Carolina vervolgt: “We gaan door met het voeren van campagnes om de rechten en veiligheid van inheemse volken te waarborgen. Het is ontzettend belangrijk dat we ook nu de bewoners van het Amazonegebied blijven steunen.”

30.000 bloemenplukkers zonder inkomen

De coronacrisis heeft ook verstrekkende gevolgen voor de wereldhandel. Zo is de vraag naar bloemen gekelderd. In Oost-Afrika werken bloemenplukkers meestal op flexibele basis. Is er minder vraag, dan zijn ze makkelijk te ontslaan. En in de meeste van deze landen is er geen sociale zekerheid. Geen werk, geen inkomen. Met het extreem lage loon dat de kwekers betalen is sparen onmogelijk, dus een financiële buffer hebben de plukkers niet. Eind maart werden alleen al in Kenia 30.000 bloemenplukkers naar huis gestuurd. In één klap zijn zij hun inkomen kwijt.

Hivos maakte zich al hard voor betere arbeidsomstandigheden en leefbaar loon voor de bloemenplukkers. Die strijd gaat onverminderd door, juist nu corona een vergrootglas legt op dit soort pijnlijke misstanden.

Belangrijk werk

“We moeten rechten waar zo lang voor is gestreden, en die nu door de crisis onder druk staan, blijven beschermen”, benadrukt Edwin Huizing, directeur van Hivos. “We verzetten ons tegen ongelijkheid en discriminatie, samen met lokale voorvechters en mensenrechtenorganisaties die vaak geen steun krijgen van lokale autoriteiten. Daarom vraag ik iedereen die dit leest om ons werk vandaag nog te steunen met een donatie. Ieder bedrag is meer dan welkom. Alvast heel erg bedankt!”

Wat Hivos doet

  • De coronacrisis is ook een mensenrechtencrisis. Kwetsbare groepen worden extra hard geraakt en ongelijkheid groeit.
  • Hivos werkt in 34 landen binnen 5 regio’s. In elke regio is een noodfonds opgericht om lokale mensenrechtenactivisten en hun organisaties te steunen.
  • Er zijn inmiddels duizenden voedselpakketten en hygiënische producten uitgedeeld.
  • De noodfondsen maken ook voorlichting en psychologische ondersteuning mogelijk.