Beeld2
Foto by Joels86

Lokale verkiezingen: een klap voor Evo

Corina Straatsma, regiodirecteur Zuid-Amerika, blogt vanuit Bolivia

Het was een mooie zonnige dag tijdens de verkiezingen voor burgemeesters en gouverneurs. Auto`s zijn verboden tijdens de verkiezingen, de meeste mensen gingen te voet stemmen en namen de hond en kinderen mee. Bij de grotere stembureaus hadden ondernemende marktverkoopsters eettentjes ingericht. Het stemmen verliep rustig. De uitslag was echter een grote tegenvaller voor de president.

De MAS heeft verloren in de meeste grote steden. Evo had nog zo z`n best gedaan en was de afgelopen constant op pad om de eigen partij kandidaten te ondersteunen. Volgens de kieswet mag de president geen campagne voeren, maar de kiesraad knijpt altijd een oogje dicht als het om de MAS gaat. Toen de enquêtes verlies aankondigden in verschillende grote steden, ging plan B in werking. Evo en de vice president dreigden de kiezers dat ze onder geen beding zullen samenwerken met de oppositie. Volgens de grondwet kan dat natuurlijk niet, maar met 30% korting op de gemeentelijke budgets vanwege de lagere inkomsten uit gas, olie en mijnbouw, zal de regering wat selectiever worden. Tegen de kiezers in El Alto, waar veel Aymara immigranten wonen, zei de president: “Als we in El Alto verliezen is dat een grote zorg. Waar is alle strijd goed voor geweest als rechts gaat winnen, wat betekent dat voor het image van El Alto en Bolivia?”. Het heeft allemaal niet mogen baten. De oppositie heeft gewonnen in El Alto, La Paz en ook de nieuwe gouverneur van het departement is van een oppositie partij. In de andere grote steden heeft de oppositie eveneens gewonnen, met uitzondering van Potosi en Sucre. De MAS heeft slechts in vier van de negen departementen een gouverneurspost gewonnen en in Beni en Chuquisaca komt er een tweede ronde.

Met de nationale verkiezingen van oktober vorig jaar won de MAS met een ruime meerderheid van 61%, wat is er gebeurd in die paar maanden? In de eerste plaats zijn lokale verkiezingen minder aan nationale partijen gebonden, laat staan aan een president. De nieuwe burgemeesters en gouverneurs zijn van minstens tien verschillende partijen, meer dan de helft heeft alleen lokaal aanhang. De MAS heeft niet alle kandidaten even slim gekozen en dat heeft intern veel onenigheid opgeleverd. De dreigingen van de regering om niet op de oppositie te stemmen hebben averechts gewerkt. Zeker in El Alto, waar een groeiende, welgestelde middenklasse, geen behoefte heeft aan retoriek over de Amerikaanse dreiging, maar vooral goede voorzieningen wil op het gebied van onderwijs,  gezondheidszorg en openbaar vervoer. De corruptieschandalen rond het Fondo Indigena, waar leiders van de sociale bewegingen verbonden aan de MAS, grote sommen geld op hun persoonlijke rekeningen kregen, hebben evenmin bijgedragen aan het goede image van de MAS. De kandidate voor het gouverneurschap in La Paz was een van die personen, maar dit werd door haar en de president gebagatelliseerd door te stellen dat zij gediscrimineerd werd als vrouw en Aymara. Maar toen ze in haar dorp wilde stemmen, werd ze door iedereen uitgefloten. Ook de burgemeesterskandidaat van de MAS voor El Alto heeft geen schone handen. Tijdens de verkiezingen circuleerde een video waar de kandidaat, toen hij nog vakbondsleider was,  een dikke envelop met inhoud ontvangt, naar men aanneemt voor het stoppen van een staking. Wat de kiezers en de algemene opinie het meest heeft gestoord in de campagne en als toonbeeld voor ondemocratisch gedrag, is het intrekken van de rechtspersoonlijkheid van de oppositie partij in Beni, die de verkiezingen ruim zou winnen. Dat gebeurde negen dagen voor de verkiezingen en in een klap annuleerde de Kiesraad 228 kandidaten in het departement. Er was geen tijd meer om nieuwe stembiljetten te drukken, dus alle namen van de verboden partij circuleerden op de biljetten. Verschillende instanties riepen op tot uitstel van de verkiezingen, maar de Kiesraad was onverbiddelijk.  Er komt nu een tweede ronde voor het gouverneurschap.

Wie de verkiezingen ook verloren hebben, zijn vrouwen. Van de negen gouverneurs en negen burgemeesters van de grote steden, is er slechts een vrouw, de burgemeester van El Alto.

De nieuwe politieke verhoudingen op gemeentelijk en provinciaal niveau zijn een goed teken voor de democratie in Bolivia. Partijen zullen elkaar moeten accepteren en tolereren en leren om te onderhandelen.

Beeld2
cc by Voces Bolivianas