I m a pissed off woman

8 maart, 2011

Solome Nakaweesi heeft een overdosis aan werkervaring bij non-gouvernementele organisaties, pressiegroepen en universiteiten. Ze heeft aan het begin gestaan van menig sociale beweging en speelde een belangrijke rol in de heropleving van het Afrikaanse feminisme. Met haar organisatie Akina Mama wa Afrika, partner van Hivos, zet ze de rechten van vrouwen en seksuele minderheden op de kaart in Oost-Afrika. Tijdens protestmarsen valt ze op met haar favoriete t-shirt, waarop staat: ‘I’m a pissed off woman’. Ook na de recente verkiezingen in haar land haalde ze het uit de kast.

Volgens de berichten die ons hebben bereikt zijn de verkiezingen in Oeganda eerlijk verlopen, klopt dat?
Nee, de verkiezingen zijn helemaal niet eerlijk verlopen. Er waren verbeteringen vergeleken met de vorige keer, maar het westen was veel te snel tevreden. Europese waarnemers rapporteerden al dat alles goed was gegaan toen de stemmen nog niet eens waren geteld. Museveni is onverminderd populair in het westen; geopolitieke overwegingen zijn blijkbaar belangrijker dan onze rechten.

Wat is er volgens jou mis gegaan?
President Museveni heeft gebruik gemaakt van publieke middelen om zijn campagne te bekostigen en het kiesregister is een grote bende. Er staan zo’n twee miljoen kiezers geregistreerd die helemaal niet bestaan of al lang dood zijn. Het laat zich raden op wie zij hebben gestemd. Museveni heeft al het geld, overal stromannen en trekt aan alle touwtjes. Het geld dat hij gebruikte voor zijn campagne moet straks weer terugverdiend worden met bezuinigingen. Bezuinigen op minderheden is populair, dus zij zullen wel weer het slachtoffer worden. De oppositie zal daar niets tegen kunnen doen, want die is enorm verdeeld.

Is er dan helemaal niets goed gegaan?
Zeker wel. Ik ben heel erg blij dat de verkiezingen zonder geweld zijn verlopen. Politieke partijen hebben hun aanhangers echt opgeroepen om zich rustig te houden. Het was ook goed om te zien dat jongeren massaal hebben deelgenomen aan de campagnes. Jonge mensen komen met nieuwe oplossingen en zijn nog niet ingepalmd door het establishment. Ze lieten van zich horen op Facebook en Twitter en weten dankzij sociale media heel goed wat er tegelijkertijd gebeurde in het Midden-Oosten. Dat maakte ze extra strijdbaar.

Welke rol speelden vrouwen tijdens de verkiezingen
Net als jongeren hebben vrouwen zich tijdens de campagne veel meer van zich laten horen dan de vorige keer. Organisaties als Akina Mama wa Afrika zorgden ervoor dat vrouwen het gevoel hebben gekregen dat zij het verschil kunnen maken. Vrouwenorganisaties brachten een manifest uit waarin zij gelijke rechten eisten en kwamen zo stevig op de politieke agenda te staan. Het is overigens makkelijker dan vroeger om vrouwen in politiek te interesseren, want vrouwen zijn samen met immigranten en seksuele minderheden steeds vaker het slachtoffer van het oprukkend religieus fundamentalisme in Oeganda.

Kunt u daar een voorbeeld van geven?
Om na mijn scheiding de voogdij over mijn kinderen te krijgen heb ik echt hard moeten vechten. De overheid wilde niet meewerken omdat ik me uitspreek voor de rechten van sex workers en seksuele minderheden. Ik heb gewoon het recht om dat te doen, dus het is te gek voor woorden dat het een rol speelt in dit soort aanvragen. Maar dit is nog maar een klein probleem vergeleken met benarde positie van seksuele minderheden zelf. Denk maar aan de moord op homoactivist David Kato en de manier waarop onze overheid daarmee is omgegaan.

Hoe heeft het religieus fundamentalisme wortel kunnen schieten?
Onze politici hebben ontdekt dat zij alle aandacht van de echte problemen kunnen afleiden door de meest idiote voorstellen te doen. Neem bijvoorbeeld de ‘Bahati Bill’, een wetsvoorstel om de doodstraf te zetten op homoseksuele handelingen, dat voorstel is zo extreem dat organisaties als de mijne gedwongen zijn erop te reageren. Al onze aandacht moet dan gaan naar het tegenhouden van zo’n voorstel, zodat we de mensen niet meer kunnen vertellen over andere punten waarop de overheid faalt. Ik noem dat ‘strategische afleiding’. Onze machthebbers hebben er heel veel belang bij om de aandacht van hun presteren af te leiden, want ze maken niets klaar. De kloof tussen arm en rijk groeit, er zijn etnische spanningen, corruptie viert hoogtij en dan zijn er ook nog de Egyptenaren, die hebben laten zien dat een volk heel effectief in opstand kan komen.

Foto: Rebke Klokke / WOMEN INC

Lees ook

  • Op weg naar gelijke rechten in de Caraïben

    13/12/2018

    In 2009 werden vier transgenders in Guyana opgepakt en gearresteerd wegens crossdressing. In de rechtbank kregen ze te horen dat ze verward waren over hun seksualiteit. “Ga op zoek naar Jezus”, luidde het advies van de rechter. Nu, na negen jaar lang de wet uitdagen en de zaak aanvechten, is er eindelijk gerechtigheid: crossdressing is […]

    Lees meer

  • Hivos steunt spraakmakende documentaire over het leven van drie transgenders

    20/11/2018

    Filmmaker Koen Suidgeest en de stichting Human Rights in the Picture hebben van Hivos financiële steun gekregen om een documentaire te maken die wereldwijd ingezet gaat voor educatie en activisme op het gebied van transseksualiteit.

    Lees meer

  • Waarom we stil zijn

    16/11/2018

    Mensenrechten staan wereldwijd onder druk. Daarom doen Hivos en honderden andere organisaties van 16 tot en met 18 november mee met SPEAK! campagne.

    Lees meer