Responsive image

Hoe 30 mobieltjes het verschil maakten in Liberia

14 maart, 2018

Stel je voor: op een dag krijg je te horen dat je huis met grond en al door de overheid is verkocht aan een buitenlands bedrijf. Bezwaar maken kan niet, want je hebt er simpelweg niets over te zeggen. Dit overkwam inwoners van District 4 in Grand Bassa County, een afgelegen gebied in Liberia. En het draaide allemaal om kostbare palmolie, hout en ongebreidelde corruptie.

In de afgelopen tien jaar is ongeveer een kwart van alle grond in Liberia verkocht aan grote bedrijven. Enorme stukken bos worden gekapt om plaats te maken voor palmolie-plantages en mijnbouw. Arme, vaak ongeletterde boeren die al generaties lang afhankelijk zijn van hun land, worden bedreigd en verjaagd. Tot voor kort bleven hun verhalen hangen in de bush en in een paar oude computers.

This is my backyard

Samen met een lokale partner, het Sustainable Development Institute, startte Hivos in 2014 een bijzonder project – This is My Backyard (TIMBY, Dit is Mijn Achtertuin). In totaal werden 60 jonge mensen uit het gebied getraind. Ze kregen samen 30 mobiele telefoons met speciaal ontwikkelde apps. Daarmee konden ze misstanden direct melden en ook foto’s, filmpjes en geluidsopnames toevoegen. De speciale software koppelde er automatisch een datum, tijd en plaats aan, zonder hun identiteit prijs te geven.

Anonieme detectives

Zo verzamelden de anonieme detectives solide bewijsmateriaal, ook als ze niet konden lezen of schrijven. Ze leverden in een jaar tijd 303 oerdegelijke meldingen in. In hun eigen woorden riepen ze de grote bedrijven en de Liberiaanse overheid op het matje. Met klinkend resultaat. Meer dan 60 bosbouwcontracten werden ontbonden en er kwamen miljoenenschandalen aan het licht.

Het gaf de lokale bevolking ook een sterkere positie. Bijvoorbeeld toen de Jogbhan stam haar landrechten moest verdedigen tegen een groot palmoliebedrijf en de Liberiaanse overheid. Het stamhoofd zou dit bedrijf schriftelijk toestemming hebben gegeven om het grondgebied over te nemen. Toen hij uitlegde dat hij die brief nooit had kunnen schrijven omdat hij analfabeet is, werd hij door de centrale overheid ontslagen. Dat alleen al is onwettig.

Doorslaggevend bewijs

Dankzij het TIMBY bewijsmateriaal, gaf de president van Liberia hem eind 2015 zijn positie als stamhoofd terug en beloofde ze dat het bedrijf niet meer mocht uitbreiden op hun land. Tegenwoordig brengen het bedrijf en de stam samen hun grondgebied in kaart. Ook dat begon met 30 mobieltjes en 60 dappere detectives.

Lees ook