Hivos: regering heeft tunnelvisie op handel en hulp

29 maart, 2013

Waar minister Ploumen het revolverende fonds, ook wel ‘MKB-fonds’ genoemd, wil inzetten om bedrijvigheid in ontwikkelingslanden te stimuleren, wil de VVD van minister Kamp dat vooral het Nederlandse bedrijfsleven profiteert van de ontwikkelingsgelden. In de Volkskrant had een niet met naam genoemde VVD’er het niet duidelijker maar ook niet brutaler kunnen zeggen: “Die pot van Ploumen moet zo goed mogelijk worden afgeroomd ten faveure van ons bedrijfsleven.”

Ondanks het stevige meningsverschil in de regering over de inzet van ontwikkelingsgeld is duidelijk dat minister Ploumen de lijn van haar voorganger Knapen (CDA) doorzet. Ook zij legt sterk de nadruk op handel als middel voor meer voorspoed in ontwikkelingslanden. 

De discussie over handel en hulp is niet nieuw. Opvallend is wel dat ‘handel’ momenteel in een wel erg beperkte betekenis wordt gebruikt. Waar voorheen werd gewezen op het wegnemen van handelsbelemmeringen voor arme landen, het verbeteren van hun concurrentiekracht en het eerlijker maken van handelsstromen, overheerst nu de kokervisie: handel is nu vooral bevordering van de BV Nederland. Waar voorheen het wegnemen van ongelijkheid als doel gold, zien we nu dat de regering Nederlandse ondernemers een concurrentievoordeel geeft ten opzichte van Afrikaanse bedrijven. Daarmee roept ze pardoes een nieuwe ongelijkheid in het leven die moreel moeilijk te rechtvaardigen valt.    

Morele principes lijken zelfs helemaal afwezig bij de Nederlandse positie rondom het probleem van de belastingontwijking. In Nederland zijn duizenden zogenaamde brievenbusfirma’s gevestigd, waarmee grote ondernemingen die hier niet eens een vestiging hebben miljardenwinsten veiligstellen door elders de fiscus te omzeilen. De regering verwerpt de kritiek, wijzend op de extra inkomsten die via deze brievenbusfirma’s in de schatkist vloeien. Kennelijk vindt de regering het niet bezwaarlijk dat juist ook ontwikkelingslanden door dit soort fiscale constructies  jaarlijks miljarden euro’s belastinggeld mislopen.

De twist in de boezem van het kabinet over het bedrijvenfonds legt haarscherp de spanning tussen handel en hulp bloot. Te hopen valt dat de kans om ondernemers in lage- en middeninkomenslanden te steunen door minister Ploumen niet wordt gemist. Volgende week zullen we het vermoedelijk weten.

Lees ook