Hoe fotografie de levens van meisjes verandert

Vrouwen en meisjes moeten dezelfde kansen hebben als jongens en mannen. Pas dan worden samenlevingen eerlijk en profiteren meer mensen van economische ontwikkeling. Daarom werkt Hivos over de hele wereld met gedreven vrouwen. Eén van hen is sociaal ondernemer Bonnie Chiu. Bonnie is CEO van Lensational en staat in de lijst Social Entrepreneurs van Forbes 30 under 30. In 2014 won ze de Hivos Social Innovation Award voor de sociale impact die ze met haar bedrijf had. Bonnie blikt met ons terug op een indrukwekkende carrière, die begon met het maken van koffiemokken.

Bonnies begin

De wortels van Bonnie liggen in Hong Kong en Indonesië, waar ze in armoede opgroeide. En hoewel haar familie de kans kreeg zich daaraan te ontworstelen, is Bonnie dat nooit vergeten. Ze realiseert zich maar al te goed dat niet iedereen zo’n kans krijgt.

Toen ze op de middelbare school zat, begon Bonnie haar eerste bedrijf. Ze ging koffiemokken maken die door haar klanten konden worden gepersonaliseerd. Maar daar bleef het niet bij. Denkend aan haar eigen kindertijd zegt ze: “elk bedrijf zou positieve sociale impact moeten hebben.” En dus doneerde ze een deel van haar inkomsten aan goede doelen.

Hoe we Bonnie ontmoetten

Tegenwoordig is Bonnie een gedreven sociaal ondernemer, voorvechter van gendergelijkheid, adviseur sociale impact én motivatiespreker. Onze paden kruisten elkaar voor het eerst in 2014 toen ze een veelbelovend innovatief idee – Lensational – indiende bij de Hivos Social Innovation Award. Met de prijs wilden we destijds sociale verandering bevorderen door innovatieve ideeën om te zetten in concrete initiatieven.

Bonnie vertelt: “ik had toen nog weinig zelfvertrouwen en Lensational was nog maar een idee. Ik was ook een beetje naïef. Ik realiseerde me niet hoe moeilijk het was om te innoveren. Maar de pitchtraining die ik tijdens het Award-proces van Hivos kreeg, veranderde alles. Bovendien leerde ik heel veel van mijn medekandidaten.”

Een idee dat bijna toevallig ontstond

Lensational is een sociale non-profit organisatie gevestigd in Hong Kong en Londen. De organisatie geeft vrouwen en meisjes die weinig mogelijkheden hebben camera’s en fotografietraining. Het doel is om hen zowel economisch als emotioneel sterker te maken. Haar idee ontstond min of meer per ongeluk, maar heeft veel raakvlakken met haar jeugd.

Sociaal ondernemer Bonnie Chiu geeft een cursus fotografie
Bonnie (rechts) geeft een cursus fotografie. Foto: Lensational

“Tot en met mijn zestiende ging ik naar een meisjesschool. Ik was me dus totaal niet bewust van genderongelijkheid,” legt ze uit. “Maar later op de universiteit begreep ik dat meisjes en vrouwen veel minder kansen krijgen dan jongens en mannen.”

Bonnie begon zich te verdiepen in de geschiedenis van vrouwen in China. Toen besefte ze hoe vrouwen werden onderdrukt en hoe hard haar eigen oma en moeder hebben moeten vechten voor hun opleiding en voor hun rechten. Al snel werd het verbeteren van de positie van vrouwen haar drijfveer.

Tijdens een reis in Turkije kreeg Bonnie van een paar meisjes de vraag of ze kon uitleggen hoe een camera werkte. “Ik realiseerde me ineens dat de meerderheid van de mensen die niet kan lezen of schrijven vrouw is. Ik herinnerde me dat mijn oma, ook analfabeet, foto’s had gebruikt om haar leven vast te legen, haar emoties te delen en herinneringen te bewaren.” Voor Bonnie viel het kwartje en Lensational werd geboren op – zo het toeval wil – Internationale Vrouwendag 2013.

Lensational

Lensational wil vrouwen meer bieden dan alleen een inkomen. Minstens net zo belangrijk is het emotionele aspect. De training wordt gegeven aan meisjes en vrouwen uit 22 voornamelijk Aziatische landen en bestaat naast technische vaardigheden ook uit lessen in het vertellen van verhalen en hulp bij het versterken van zelfvertrouwen. Zo combineert de training inzichten uit genderstudies, de journalistiek en psychologie.

Bonnie Chiu geeft een training
Huishoudelijk werkers in Hong Kong selecteren foto’s tijdens een training. Foto: Lensational.

Lensational werkt met lokale partners die de deelnemers selecteren. Ook inventariseren zij de problemen waar deze vrouwen in hun leven mee worden geconfronteerd. Bonnie legt uit: “onze focus ligt op Zuid-Azië omdat genderongelijkheid juist in deze regio diepgeworteld is.”

Met hun foto’s vertellen de vrouwen hun persoonlijke verhaal. Hun werk wordt verkocht op de website van Lensational en de verhalen worden gedeeld op sociale media. De helft van de opbrengst gaat naar de fotograaf. De andere helft gebruikt Lensational om te investeren in het trainen van nog meer vrouwen.

Hoe Lensational een verschil maakt

Bonnie vertelt ons het verhaal van een meisje uit Bangladesh. Ze was niet in staat om haar opleiding af te maken. Haar familie kon het schoolgeld simpelweg niet betalen. Het geld dat ze verdiende met haar foto’s stelde haar in staat terug naar school te gaan.

Lensational training in Bangladesh
Nargis uit Bangladesh aan het werk. Foto: Lensational

Een ander voorbeeld uit Bangladesh: “in 2017 hebben we vijf dochters van Bengaalse textielarbeiders opgeleid in video-journalistiek. Zo konden ze hun dagelijkse leven in korte documentaires vastleggen. Hun verhalen vielen op. De meisjes ontvingen zelfs de Storyteller Award van de VN. Niet slecht voor meisjes tussen de zeven en vijftien!”

Een blik terug

De Hivos Social Innovation Award en het bijbehorende coachingstraject hebben veel voor Bonnie betekend. “Ik heb zoveel geleerd: Hoe pitch je een idee? Hoe meet je sociale impact? Hoe voorkom je schade bij de gemeenschappen waarmee je werkt? Hoe breid je je netwerk uit? Ik heb daarna nog meer prijzen gewonnen, maar ik kreeg nooit meer zo’n intensieve training zoals die van Hivos.”

Nu Bonnie haar plek heeft veroverd in de wereld van social ondernemerschap, zijn wij benieuwd hoe ze nu tegen Hivos aankijkt. “Ik hecht veel waarde aan jullie focus op het proberen begrijpen van lokale omstandigheden. Dat geldt ook voor de focus op het verbeteren van de positie van vrouwen en meisjes. Hivos kijkt naar systeemverandering en zet gender daarbij centraal. Jullie gaan taboeonderwerpen niet uit de weg. Naarmate de tijd verstrijkt, realiseer ik me dat steeds meer.”

Een blik vooruit

Bonnie hoopt dat ook jongens en mannen gaan veranderen. Ze betrekt mannelijke vrijwilligers dan ook met regelmaat bij Lensational. Bonnie benadrukt: “Pas wanneer mannen en jongens zich ook gaan inzetten voor gendergelijkheid, zullen we écht stappen gaan zetten. Mannen moeten gaan inzien dat gendergelijkheid ook hen ten goede komt.” Bonnies ultieme doel is om genderrollen en -normen te veranderen. Ze hoopt dat Lensational daaraan zal bijdragen.

Lensational in Bangladesh
Bangladesh door de ogen van de 12-jarige Shobe. Shobe maakt en verkoopt sieraden op het strand om haar familie te helpen. Ze is de snelste renner van het dorp en daagt jongens vaak uit voor een race over het strand. Foto: Lensational

Ondersteunen van sociaal ondernemers

In 2014 zag Hivos dat Bonnie Chiu een innovatieve frontrunner is en dat haar idee de potentie had sociale verandering in gang te zetten. Nog steeds helpen we pioniers zoals Bonnie hun meest veelbelovende oplossingen te realiseren. Op deze manier blijven we zoeken naar nieuwe en creatieve oplossingen voor hardnekkige wereldwijde problemen.