Begroting OS: eigenbelang op de korte termijn

20 september, 2011

Verrassingen telt het OS-hoofdstuk van de Miljoenennota eigenlijk niet. De oplopende bezuinigingen van €900 miljoen in 2012 zijn niet nieuw. Het Nederlandse eigenbelang staat centraal in het buitenlandbeleid. Ook dat was bekend. Waar het gaat om internationale samenwerking kiest de regering voor gebieden die het nationale belang dienen. Kijkend naar hoe dat nationaal belang gedefinieerd wordt – opdrachten voor het bedrijfsleven – dan wijst Hivos dit af. Ontwikkelingssamenwerking dient bij te dragen aan structurele welvaart en ontwikkeling in ontwikkelingslanden. Dáár dus en niet in de eerste plaats hier. Dat het draagvlak voor OS onder de Nederlandse bevolking slechts door deze fundamentele koerswijziging kan worden behouden getuigt volgens Hivos van tunnelvisie.

Vrijheid Het buitenlandbeleid steunt op drie pijlers, veiligheid, welvaart en vrijheid. De derde pijler, te weten vrijheid, bevat passages die Hivos prettig in de oren klinken: het bevorderen van mediavrijheid in landen waar die tekort schiet, het ondersteunen van bloggers en cyberdissidenten, bijzondere inspanning voor lesbiennes, homo’s, biseksuelen en transgenders, en inzet voor vrouwenrechten. De expliciete aandacht voor al deze groepen is ronduit positief, wij zijn verheugd dat het kabinet ook Hivos’ prioriteiten deelt.
In het licht van de stormachtige ontwikkelingen in de Arabische wereld en het Midden-Oosten ziet Hivos een cruciale rol voor het maatschappelijk middenveld. Daaraan wijdt de regering in Beleidsartikel 5 lovende woorden: ‘Een sterk en divers maatschappelijk middenveld is essentieel voor een vitale samenleving en daarmee voor ontwikkeling.’ Je zou haast denken dat de regering met deze tekst op haar schreden uit de Focusbrief, waar het maatschappelijk middenveld nog als ‘posterioriteit’ werd aangemerkt, is teruggekeerd.

Civil society Hopelijk ziet de regering nu blijvend in dat een sterke civil society een controlerende rol vis à vis de zittende macht vertegenwoordigt en de rechtstaat versterkt. Een kracht die kortom onmisbaar is voor verbetering van publieke diensten, waar buitenlandse investeerders op hun beurt de vruchten van plukken. Nederlandse medefinancieringsorganisaties zijn gespecialiseerd in het versterken van de civil society in de Global South. Dit wordt mede erkend door de WRR. Directe financiering vanuit het bilaterale kanaal kan en mag daarvoor geen substituut zijn.

Global public goods Tot slot een punt van grote zorg. Praktisch ieder beleidsterrein in de buitenlandbegroting is geënt op het welbegrepen eigenbelang. Behalve het klimaatbeleid, waar dat juist bij uitstek zou moeten gelden. De global public goods, zijn vooral ook ónze publieke goederen. Dat beseft de regering onvoldoende want zij komt pijnlijk genoeg niet veel verder dan het formuleren van een probleemstelling: klimaatverandering verergert de druk op de fysieke leefomgeving. Zeker, de regering bezigt het woord duurzaamheid veelvuldig met het oog op water en milieu. Dat legt eens te meer bloot dat klimaatbeleid bij het kabinet Rutte een ondergeschoven kind is. Het zou de oogappel moeten zijn van een regering die ‘Nederlandse belangen’ voorop stelt   

Foto: copyright Nico1959 via Flickr CC

Lees ook

  • Column: Vrije ruimte

    17/12/2018

    Hivos jubileert dit jaar, een halve eeuw van vernieuwingsdrang en strijd voor sociale rechtvaardigheid. Het is tegelijk een goed moment voor reflectie. Wat is onze rol in deze roerige tijden waarop populistische en autocratische leiders zo’n groot stempel drukken?

    Lees meer

  • Op weg naar gelijke rechten in de Caraïben

    13/12/2018

    In 2009 werden vier transgenders in Guyana opgepakt en gearresteerd wegens crossdressing. Nu, na negen jaar lang de wet uitdagen en de zaak aanvechten, is er eindelijk gerechtigheid: mede dankzij de inspanningen van Hivos en partnerorganisaties is crossdressing niet langer strafbaar in Guyana.

    Lees meer

  • Een bijzondere nalatenschap

    10/12/2018

    Eddy Cohen uit Amsterdam liet na zijn overlijden een flink vermogen na aan drie goede doelen, waaronder Hivos. Om hem te eren hebben we een bankje geadopteerd in het Vondelpark, in het Rosarium.

    Lees meer