Lieselotte Heederik

De bewoners van Cangai hebben hun verlanglijst al klaar. Ze hebben een brug nodig, een weg, scholing, gezondheidszorg en wat nu vooral speelt; geld van de BRA. Al zittende op de grond in het huis van het dorpshoofd bespreken we met 8 mannen en 4 vrouwen de huidige situatie van het dorp. Ondertussen krijgen we allemaal een lekkere kop Atjese koffie. Achter me ligt een magere, doodzieke vrouw op de grond. Ze wordt constant gemaseerd door haar dochters, die om de beurt de wacht houden en haar lichaam insmeren met een kruidenpapje.

BRA staat voor Badan Reintegrasi Aceh, het overheidsorgaan dat verantwoordelijk is voor de wederopbouw van Atjeh na het conflict. Het dertig jaar durende conflict tussen de GAM en de Indonesische overheid is op 15 Augustus 2005 in Helsinki door bemiddeling van Marthaa Arthisaari, de Nobelprijs winnaar voor de vrede dit jaar, beeindigd en ondertekend met een Memorandum of Understanding. De BRA heeft geld en huizen beloofd voor ex-strijders, slachtoffers en weduwes. Tijdens het conflict was Cangai het toneel van hevige strijd tussen GAM en het Indonesische leger. Toch hebben de bewoners nog geen hulp van de BRA ontvangen.

Wat dat betreft is Cangai representatief voor veel dorpen in Atjeh. Veel beloftes zijn gemaakt, maar er moet nog veel nagekomen worden. Om wijs te worden in de bureaucratie en democratie, organiseert ASoH burger fora op districtsniveau waar de belangrijkste problemen besproken worden en gezamelijk gezocht wordt naar een oplossing. Dat is een hele uitdaging, want zoals Fikar me tijdens de koffie vertelde durft hij eigenlijk niet in het openbaar te spreken omdat zijn Indonisch niet goed is. Veel mensen schamen zich voor hun afkomst, gebrek aan onderwijs en kennis van het Indonesisch als ze met instanties te maken hebben en vinden het daarom moeilijk om naar buiten te treden.