HIV-PREVENTIE EN ZORG VOOR MENSEN MET HIV IN INDIA

In 1988 werden 30 vrouwelijke sekswerkers uit de Indiase stad Chennai in het gevang gegooid omdat ze hiv-positief zijn. Twee jaar later zaten er in de hele deelstaat Tamil Nadu meer dan 800 hiv-positieve sekswerkers vast. Deze gebeurtenis leidde niet lang erna tot de oprichting van SIAAP, een Indiase organisatie die zich richt op hiv-preventie en op betere zorg aan mensen met hiv.

Southern India Aids Action Programme (SIAAP) is opgericht door de Indiase journaliste Shyamala Nataraj die de rechtszaak tegen de hiv-positieve sekswerkers eind jaren tachtig met grote belangstelling volgde. Ondanks dat de rechtbank uiteindelijk hun vrijlating gelastte, besloot Nataraj iets te doen aan het feit dat hiv/aids niet tot nauwelijks werd behandeld en dat er niets gebeurde om hiv-besmettingen te voorkomen.

‘Eén van onze eerste activiteiten was het opzetten van een hiv/aids-informatiepunt op een drukke vrachtwagenstopplaats bij Chennai,’ vertelt directeur Indumathi Ravishankar van SIAAP. ‘In de jaren erna hebben we zo’n 150 counsellors opgeleid die allemaal afkomstig waren uit de kwetsbare groepen waar SIAAP mee werkt: sekswerkers, homo’s, mensen met hiv en blinden. De counsellors fungeerden als brug tussen de doelgroepen en de zogeheten Voluntary Counselling and Testing Centres (VCTC’s). Inmiddels zijn er zo’n 730 VCTC’s in de deelstaat Tamil Nadu. Ooit was het percentage mensen met hiv in deze deelstaat het hoogste (1,25 procent) van heel India. Het percentage is nu gezakt tot 0,3 procent.’

SIAAP heeft veel energie gestoken in het mobiliseren van sekswerkers, homo’s en mensen met hiv in zogeheten sangams. Dat zijn een soort zelfhulpgroepen van zo’n vijftig leden. Ravishankar: ‘De sangams bleken zeer succesvol in het begeleiden van mensen, het verstrekken van informatie, het doorverwijzen naar de reguliere zorg en het verlenen van allerlei diensten aan de leden. Voorlichting aan zorgverleners over discriminatie en stigmatisering geeft SIAAP bijvoorbeeld niet meer, dat doen de sangams zelf.’

De sangams van sekswerkers hebben de laatste jaren kleine spaar- en kredietverenigingen opgezet. ‘Op die manier kunnen ze enerzijds sparen voor later en anderzijds lenen, bijvoorbeeld om hun kinderen een goede opleiding te geven,’ legt Ravishankar uit. ‘Meer financiële zekerheid zorgt er bovendien voor dat ze makkelijker 'nee' zeggen als een klant seks wil zonder condoom. Het mag duidelijk zijn dat zulke ontwikkelingen niet alleen hun gevoel van eigenwaarde en weerbaarheid enorm vergroten, maar ook hun positie versterken.’