Kunst en revolutie in Brussel
Een beeld zegt meer dan duizend woorden. Filmmaker Mohammed Al-Daraji gebruikte een cliché als introductie voor een blik op zijn werk. De Iraakse kunstenaar was op dinsdag 22 november naar Brussel gekomen om deel te nemen aan een avond over ‘kunst en revolutie’, georganiseerd door SICA, Gegoten Lood en Hivos. Maar als iets verder afstaat van een cliché zijn het de films van Al-Daraji. Zijn fictie is realistisch, zoals de realiteit in Irak soms bijna fictief aandoet. ‘Films maken?’, had zijn moeder hem eens gezegd. ‘Waarom toch jongen, kijk naar buiten dan zie je een grote film.’
Al-Daraji wist aanvankelijk niet goed wat zijn moeder bedoelde. Wat hij wel zag: dat de grondstof voor zijn films buiten voor het oprapen lag. Buiten, waar onzekerheid en angst zo nu en dan plaatsmaken voor dromen van een betere toekomst.
De revolutionaire kracht van kunst
De internationaal gelauwerde Irakees zou een lange avond kunnen vullen met zijn speelfilms. Hij deelde het programma evenwel met collega’s uit Syrië en een theatermaker uit Vlaanderen om te vertellen over de revolutionaire kracht van kunst. Bezoekers zagen hoe Diana El-Jeiroudi in Syrië probeert om de grenzen van het mogelijke op te zoeken. Haar thuisbasis Damascus is een haven van rust temidden van de opstanden in andere steden in het land. ‘Zeer onwezenlijk’, zegt El-Jeiroudi, die hoopt op een reprise van haar filmfestival in maart volgend jaar. Petra Stienen sprak via een Skype-verbinding live met Suzanne Groothuis in Caïro. Zo konden bezoekers in Brussel horen over de rol van kunstenaars in de frontlinie. Zoals het belang van de podia op het Tahrirplein, georganiseerd door het Cultural Resource Centre van Basma El Husseini, tijdens de massale protesten.
Engagement
Maatschappelijk engagement is een motief in zowel het werk van Syriër Rosh Abdelfattah als de Vlaamse Kristof Persyn. Abdelfattah beziet de opstand in zijn vaderland door de ogen van gevluchte kinderen, wat hartverscheurende beelden oplevert. Theatermaker en fotograaf Persyn ontpopt zich als een kunstenaar-activist met zijn gestileerde foto’s van een Jordaanse actrice die zich als ‘jinn’ laat vereeuwigen in de oernatuur rond de Dode Zee. De beelden zijn wonderschoon en geven diepte aan wat normaal misschien een gewone milieuactie zou zijn: De Dode Zee droogt op. Wakker worden!
Wie dinsdagavond naar de Hallen op de Brusselse Oude Graanmarkt was gekomen zag inderdaad dat één beeld meer kan vertellen dan duizend woorden. En bovendien dat ‘Arabische kunst’ vitaal is en bewijst hoezeer artistieke uitingen een inspiratie vormen voor verandering.
Foto: Rosh Abdelfattah in met gespreksleidster Petra Stienen








