Duizend bomen voor een koe
Je zou er vegetariër van worden. Als je door de noordelijke Amazone rijdt in Bolivia is het een en al vuur en rook in deze tijd van het jaar. Hectares bos gaan in de fik om plaats te maken voor koeien. De rook is zo dik dat vliegtuigen dikwijls niet kunnen landen.
Gecancelled
Dat ondervonden we aan den lijve tijdens een recent bezoek aan het gebied. In het stadje Riberalta, waar de rook zich mengt met stof en de uitlaatgassen van duizenden scooters, werden vluchten voor twee dagen gecancelled. We besloten toen om weer terug naar Cobija te rijden, een rit van tien uur over onverharde wegen. Cobija heeft een groter vliegveld, maar helaas, ook daar geen vluchten vanwege het gebrek aan zicht.
En daar zit je dan onder een dikke laag rook, waar nog net een bleek zonnetje doorkomt, geen greintje wind en bloedheet. Hier geen smog waarschuwingen of mondkapjes. Daar is het ook te warm voor. Elke dag gaan we even naar het vliegveld om te checken. Komt u om elf maar weer terug, informeert u om 12 uur nog eens, wie weet hebben we nieuws om twee uur, totdat de vlucht om half vijf gecancelled wordt.
Bron van inkomsten
Na twee dagen zien we een stukje blauwe lucht en eindelijk kunnen de vliegtuigen weer landen. Wat zo opvalt, is dat mensen zich weinig druk maken over de branden. Dat komt elk jaar terug zeggen ze, alleen is het dit jaar erger. Elk jaar pikken veeboeren weer een randje bos in en als dat zo doorgaat, blijft er weinig meer over. Vooral omdat even verderop in Brazilië de situatie niet beter is. Tot nu toe is er maar een brandstichter opgepakt, daar red je het bos niet mee. De enige oplossing is het bos te zien als bron van inkomsten en voor een groot deel van de lokale bevolking is het dat ook. De landhervorming heeft hen duizenden hectares bos in beheer gegeven.
Van oudsher zijn de bewoners verzamelaars van paranoten en rubber, maar de prijs van rubber is gedaald. Paranoten daarentegen leveren een familie gemiddeld 3.000 EUR per jaar. Als je dit aanvult met verkoop van hout en bosvruchten, kom je al gauw op een jaarinkomen van 4.200 EUR en dat is drie keer zoveel als het minimumloon. De meeste families hebben fruitbomen, kleinvee en verbouwen voedsel, er blijft dus geld over om te sparen.
Beheerplannen
Hivos partner IPHAE helpt dorpen bij het ontwikkelen van beheerplannen voor bos (paranoten en hout) en heeft verschillende producten ontwikkeld uit palmvruchten, zoals ingrediënten voor vruchtensap en olie voor de cosmetica industrie. De vraag naar natuurlijke producten groeit, zowel binnen als buiten Bolivia. Dit model zou meer steun van de overheid moeten krijgen, maar die investeert vooral in eigen bedrijven die paranoten opkopen, huizenbouw, wegenaanleg en andere infrastructuur en heel weinig in productieve activiteiten, laat staan in bescherming van het Amazone gebied. Dit ondanks de ferme standpunten van de president op de klimaatconferentie.
De openings zin "Je zou spontaan vegetariër worden", doet vermoeden dat vegetariër worden wel het allerergste is dat een mens kan overkomen.
Wellicht bedoel je het anders en ben je met me eens dat als alle mensen vegetariër zouden zijn zou jouw verhaaltje over de ontbossing niet nodig zijn.
De openingszin komt echter vreemd over en heeft iets van "dat wens je niemand toe".
Overigens zou het prima zijn als Hivos naast de concrete projecten ook iets zou doen aan voedselvoorlichting in Bolivia. Ook daar zijn, zeker in de steden, veel mensen met beroepen waar weinig lichamelijke inspanning voor nodig is. Zonder de gezondheid in gevaar te brengen zouden die best bijvoorbeeld 2 dagen per week zonder vleeslap op het bord kunnen. Het bewust worden daarvan is een bijdrage aan het beperken van de ontbossing die zeker vergelijkbaar is met de effecten van de huidige projecten. Want ook voor vlees geldt: minder vraag minder aanbod.







