Kom in actie
 
 

Sumbablog

Sumbablog: Het leven van ouderen in Weeleo, een dorp zonder elekticiteit

Geschreven door Rienk van der Werff, expeditielid

De 74-jarige Rato Rambi is de leider van het dorp Weeleo. Weeleo ligt  op een berg en bestaat uit tien huizen van bamboe. Tussen de huizen  bevinden zich meerdere grote en kleine, van zware stenen gemaakte,  tombes. Hierin zijn de overleden familieleden begraven.



Hivos Item

Ik trek op met Rato Rambi. Rato Rambi is de oudste zoon van de vorige leider, die weer de oudste zoon was van de leider daarvoor. Rato Rambi en zijn vrouw zijn twee van de oudsten van het dorp. De inwoners van het dorp zijn hem respect verschuldigd. Hij leidt het dorp, geeft aanwijzingen en geeft raad.

Toegang tot energie
Beneden in het dal bevindt zich de bron waaruit het benodigde water geput wordt. Het water wordt daarna door vrouwen en kinderen met emmers en jerrycans naar het dorp gebracht.
Rato Rambi hoopt dat Weeleo, net als de huizen in het dal, ook toegang tot elektriciteit krijgt. De belangrijkste reden is dat dan met een elektrische pomp water rechtstreeks vanuit de bron naar het dorp kan worden gepompt.

Net zo belangrijk is elektriciteit om de woningen van binnen te kunnen verlichten. Nu wordt kostbare kerosine gebruikt voor verlichting binnenshuis. Dat de open vlammetjes van de kerosinelampjes gevaarlijk zijn realiseert hij zich niet. Ook geeft Rato Rambi aan dat zijn ogen steeds verder achteruit gaan waardoor hij ‘s avonds in het donker slecht ziet bij het weinige licht van de kerosinelmpapjes, en ook zou hij graag een tv willen kopen.

Kennisoverdracht
Ik woonde, bijgestaan door een vertaler, diverse lange besprekingen bij van Rato Rambi met de andere oudste mannen van het dorp. De verhalen over het dorp, ook de oude verhalen, zijn opgeslagen in het collectieve geheugen van de mannen. De geschiedenis en de verhalen van het dorp worden doorverteld aan de jongere generatie. De verhalen zijn niet opgeschreven, ik heb geen boek kunnen ontdekken in Weeleo, laat staan digitaal opgeslagen. De ouderen vertellen de geschiedenis door en hebben elkaar nodig om het zo goed mogelijk te doen. Een prima manier om de hersenen te blijven trainen, de senioren in Weeleo hebben daarom geen westerse geheugen training nodig, hun geheugen wordt dagelijks getraind.

Expeditielid Rienk legde het leven van ouderen op Sumba vast in een fotoreportage. Deze reportage is te  bekijken op www.facebook.com/expeditiesumba .