Kom in actie
 
 

Sumbablog

Sumbablog: Duurzame en schone energie op Sumba is geen utopie

Blog geschreven door Rienk van der Werff, expeditielid.

De hoofdweg verbindt noord Sumba met zuid Sumba. Veel woningen die aan de weg liggen beschikken over een elektriciteitsaansluiting en bij  meerdere huizen staan TV schotels. Het expeditie team dat dacht dat de  Sumbanezen geen toegang top energie hebben wrijft zich de ogen uit.  Klopt dit wel?



Hivos Item

Wel of niet opdringen van westerse ontwikkelingen
De vraag die mij voorafgaande aan de expeditie naar Sumba bezig hield is of wij, het westen, er goed aan doen om onze westerse techniek te introduceren bij een bevolking die nu geen toegang tot energie heeft. Nu weet ik dat het een overbodige zorg is. De mensen in de dorpen Weeleo en Kamanggih weten al van het bestaan van elektriciteit. Ik stel me zo voor dat hetzelfde geldt voor andere leefgemeenschappen op Sumba. Kamanggih heeft inmiddels elektriciteit, ook andere Sumbanezen willen dat ook graag. Hen ontbreekt hen daarvoor aan middelen en mogelijkheden.

Kamanggih: een dorp met stroom
Het dorp Kamanggih in Oost Sumba beschikt sinds 8 maanden over toegang tot elektriciteit. De elektriciteit wordt opgewekt door een waterkrachtcentrale, gebouwd in een waterval in de rivier in de omgeving van het dorp. Huizen die zich bevinden binnen een straal van 5 kilometer van deze Micro-Hydro installatie zijn aangesloten op het elektriciteitsnet. De installatie met hulp van Hivos tot stand gekomen en de bewoners van het dorp hielpen bij de bouw.
Om stroom af te kunnen nemen, moet je als bewoner lid zijn van de speciaal daarvoor opgerichte coöperatie. Deze coöperatie beheert de installatie en het daarbij behorende elektriciteitsnetwerk. Maandelijks betalen de leden een vast bedrag voor afname van elektriciteit. Zij zijn hiermee goedkoper uit dan toen zij kerosine voor de verlichting in huis moesten kopen. Doordat de mensen een lamp hebben, kunnen zij s’ avonds activiteiten uitvoeren. Inspirerend is het verhaal van Darius, een meubelmaker. Hij heeft sinds kort een elektrische schaafmachine gekocht waardoor zijn productie enorm omhoog gaat en hij meer geld kan verdienen. In plaats van naar bed gaan, weven de mensen van het dorp nu doeken die ze op de markt kunnen verkopen.

Gas uit mest
De biogasinstallaties die met hulp van Hivos gerealiseerd worden op Sumba vormen voor mij het hoogtepunt van de expeditie. Er zijn nu ongeveer 40 installatie in bedrijf op Sumba. Hivos streeft ernaar om dit aantal nog dit jaar te verhogen naar 100 installaties. Wat gaaf dat Sawadee reizen, de reisorganisatie via wie ik deze expeditie heb gewonnen, er hier al 15 van financiert. Adi, een lokale werknemer in dienst van Hivos, begeleidt de bouw van biogasinstallaties van aanvraag tot realisatie. De aanvraag voor de bouw van een biogasinstallatie wordt beoordeeld op basis van enkele criteria. Er zijn tussen de 6 en 9 varkens op één plek nodig. Deze varkens leveren de mest die nodig is voor verwerking in een biogasinstallatie. De tweede voorwaarde is de beschikbaarheid van water omdat het water vermengt moet worden met de mest. De aanvrager van een biogasinstallatie moet zelf 20% van de kosten voor de bouw bijdragen. De bijdrage kan financieel zijn maar het is ook mogelijk dat de bijdrage in natura wordt geleverd. Bijvoorbeeld doordat de toekomstige eigenaar zelf voor de stenen en ander bouwmateriaal zorgt en meehelpt bij de bouw van de installatie.

Na het vergistingsproces blijft een hoogwaardige mest over
Doordat men nu op gas kan koken, hoeven ze niet meer boven een houtvuur te koken, waardoor hun gezondheid niet geschaad wordt. Daarnaast kunnen de mensen ‘s avonds een biogaslamp branden. Een belangrijk bijproduct van de biogasinstallatie is de slurry, de mest die uit de vergister komt nadat het gas er aan onttrokken is. Deze slurry is een goede meststof, beter dan de onbewerkte organische mest, voor de akkers en tuinen.

Windenergie
Hivos is gestart met een onderzoek naar de mogelijkheden om een windmolenpark mogelijk te maken op Sumba. Om partners en leveranciers van windmolens te interesseren is een meettoren in het oostelijk deel van Sumba opgericht. Met de meetresultaten wil Hivos aantonen dat het voor investeerders aantrekkelijk en lonend is om windmolens te bouwen op Sumba.

Door samen te werken met de overheid lukt het
Ik heb wel degelijk gezien dat dorpen buiten de hoofdweg van Sumba geen toegang hebben tot energie. Binnen tien jaar wil Hivos Sumba 100% duurzaam maken, zodat de Sumbanesen niet meer afhankelijk zijn van dure fossiele brandstoffen. Een ambitieus plan van Hivos, maar wel een plan dat een goede kans van slagen heeft. Hiervoor heeft Hivos zich verzekerd van de medewerking van de Indonesische overheid. De vier Bupati’s, de leiders van de vier regentschappen op Sumba, hebben met Hivos een samenwerkingsovereenkomst ondertekend, deze heb ik met eigen ogen op het kantoor van het Mining Department gezien. De realisatie van duurzame en schone energie op het eiland is daarmee geen utopie meer.

Expeditielid Rienk en Simone legden het thema "Hivos energieprojecten op Sumba" vast in een  fotoreportage en een filmpje. Deze zijn te bekijken op  www.facebook.com/expeditiesumba .