Nieuws

Microkrediet als ontsnapping uit armoede.
Het idee  achter microkrediet is eenvoudig: via een kleine lening kunnen armen een investering doen die hen een zeker inkomen kan geven. Met het krediet kunnen vrouwen bijvoorbeeld naaimachines kopen, of stof om kleding te maken. Door te lenen aan een groep mensen is er een gedeelde verantwoordelijkheid (lees: groepsdruk) het geld terug te betalen. Microkrediet maakte grote gang door econoom Muhammed Yunus, die er in 2006 zelfs de Nobelprijs voor ontving. Hij zag microkrediet als dé manier om het armoedeprobleem op te lossen. En na de succesverhalen vele pleitbezorgers met hem. Maar er klinkt ook grote kritiek: het zadelt mensen op met een schuld en de groepsdruk kan ook veel problemen veroorzaken.

Empirisch onderzoek
Zowel de jubelstemming over microfinanciering als de kritieken zijn overtrokken, zegt ontwikkelingseconome Esther Duflo in de Tegenlicht uitzending. De argumenten van beide kanten zijn anekdotisch. Duflo zet er haar  empirische onderzoeken tegenover. En wat blijkt: microfinanciering kan mensen helpen een klein bedrijfje op te richten of verder te investeringen te doen. Maar de reikwijdte is beperkt en het brengt op veel andere vlakken weinig verandering in de situatie van mensen.

Geen wondermiddel, maar één van de vele mogelijkheden
Microkrediet is dan ook geen wondermiddel. “Armoede is een reeks problemen die we moeten oplossen. Iedere probleem heeft een aantal  oplossingen die kunnen werken,”  zegt Ester Duflo aan het einde van de documentaire. Structurele armoedebestrijding bouwt dus op diverse middelen, strategieën en oplossingen.

Maar daarmee is niet alles gezegd.  Microfinanciering is een sector in ontwikkeling en veel betrokkenen, zoals  bijvoorbeeld Hivos en Triodos Bank, zijn zich daar ook bewust van en  werken aan verbeteringen.

Leo Soldaat houdt zich veel bezig met  microfinanciering bij Hivos. “De kritiek is nu best hevig; omdat de hype ook hevig was. Die kritiek zorgt er echter wel voor dat we meer en meer moeten kijken naar wat werkt en onder welke omstandigheden. Dat is nu de belangrijkste taak, naast het temperen van de verwachtingen.''

Wat doet Hivos om microfinanciering te verbeteren?

• Er wordt nu veel meer dan eerst aandacht gegeven aan de klant en aan de capaciteit van MFI's om met die klanten de sociale doelstellingen te bereiken. Bijvoorbeeld via Social Performance Management of de Universal Standards Social Performance.
• Investeerders, donoren en MFI's hebben gedragscodes onderschreven die er voor moeten zorgen dat de klant centraal staat zoals de Client Protection Principles en de Principles of Investors in Inclusive Finance.
• Er is in toenemende mate inzicht in het belang van wetgeving en  toepassing daarvan om de rechten en plichten van klanten en MFIs te  regelen, zodat oneerbare praktijken niet meer nodig zijn.